Terrorist kan eenvoudig drones inzetten

„De technologie van onbemande vliegtuigjes is zo eenvoudig dat binnen vijf jaar een aanval met bijvoorbeeld een chemisch bommetje op een vol voetbalstadion tijdens de Champions League is te verwachten.”

Dat zei mr. dr. ir. L. Royakkers van de TU Eindhoven en de Nederlandse Defensie Academie donderdagmiddag in Nijmegen tijdens een conferentie over drones van het Centrum voor Internationaal Conflict-Analyse en Management (Cicam).

Volgens de universitair hoofddocent ethiek en techniek zijn er in Nederland al 50.000 onbemande vliegtuigjes (UAV’s) verkocht. MediaMarkt en Wehkamp verkopen civiele toestelletjes met twee camera’s voor 300 euro. Royakkers vreest dat drones van een paar duizend euro „hét strijdmiddel” van terroristen en etnische rebellen worden.

Parrot drone. Foto: Wehkamp

De inzet van drones neemt een hoge vlucht. Wereldwijd zijn er tussen 2004 en 2007 negen aanvallen met UAV’s geregistreerd. De Amerikanen voerden in 2010 al 110 aanvallen uit in Pakistan en ruim 1000 in Afghanistan. Sinds 2004 zijn in Pakistan zo’n 3000 slachtoffers gevallen bij droneaanvallen.

Volgens het International Institute for Strategic Studies (IISS) zijn er wereldwijd ruim 800 onbemande vliegtuigjes operationeel, exclusief de aantallen uit China, Turkije en Rusland. De geavanceerdheid van de dronetechnologie neemt snel toe. Sommige drones zijn bijvoorbeeld in staat beveiligde gebouwen binnen te vliegen en een usb-stick uit een computer te halen.

De Nederlandse krijgsmacht overweegt de aanschaf van vier middelgrote, onbemande verkennings- en aanvalsvliegtuigen. Deze Reapers* kunnen worden uitgerust met 1700 kilo aan bommen en raketten. De mogelijke aanschaf was voor het Cicam aanleiding de conferentie ”Dodelijke robots”, over de politieke, ethische en volkenrechtelijke aspecten van militaire drones, te beleggen.

Reaper in Afghanistan. Foto NLDA

Nederland moet een voortrekkersrol spelen bij de ethische discussie over de inzet van drones, aldus Royakkers. De universitair hoofddocent ethiek en techniek gaf echter toe dat juristen en ethici te laat zijn met een principiële bezinning. „We hebben het nakijken.”

Royakkers zei te hopen nog op tijd te zijn met een debat op de ontwikkeling van een nieuwe generatie, autonoom opererende drones, die zelfstandig kunnen beslissen over leven en dood. De ethicus waarschuwde dat de mens steeds meer naar de zijlijn verdwijnt bij de robotisering. „De mens moet echter altijd zelf blijven beslissen.”

Marinier 'lanceert' een Raven. Nederland heeft er 75.

Onderzoeker mr. Kees Homan van het Clingendael Instituut benadrukte ook dat de mens een rol moet blijven vervullen in de besluitvorming over inzet van drones. „Als elke menselijke tussenkomst is uitgebannen, ontstaat een gevaarlijke situatie.” De onderzoeker pleitte voor een verbod op autonoom opererende drones. Volgens Homan is de ontwikkeling van deze robots echter al te ver gevorderd.

Nederland moet investeren in hoogwaardige dronetechnologie om internationaal een bijdrage te kunnen leveren aan het debat over drones, betoogde oud-minister Hillen van Defensie. „Als Nederland blijft onderpresteren, kun we internationaal niet meer onze stem laten gelden. We moeten erbij zijn.” Volgens Hillen ontloopt Nederland steeds meer zijn internationale verantwoordelijkheid.\

ScanEagle en katapult op Hr. Ms. Rotterdam. Nederland heeft er zes stuks. Foto: Marine

De robotisering van de krijgsmacht noemt Hillen een „logische ontwikkeling.” De oud-minister verklaarde dat wapens op zich niet goed of fout zijn, maar dat de vraag is hoe deze worden gebruikt. Hillen bekritiseerde de Tweede Kamer, die in de discussie over drones niet verder kijkt dan de privacy.

Volgens prof. dr. Paul de Waart, emeritus hoogleraar international recht, biedt het huidige volkenrecht onvoldoende houvast voor de beoordeling van de rechtmatigheid van de inzet van dodelijke drones in de strijd tegen terroristen. „Het doelgericht doden van terroristen mag nooit een verkapte buitenrechtelijke, standrechtelijke of willekeurige executie opleveren”, aldus De Waart. „Doorslaggevend is of de terrorist een directe bedreiging vormt voor mensenlevens.”

(Reformatorisch Dagblad, 29 maart 2013)

* Een klein detail: de eerste 'echte' inzet van de Reaper vond door de VS plaats in Uruzgan, district Deh Rawod.

Lesje OPSEC van 'ein cooler Kerl' (b.d.)

Onderstaand stukje verscheen gisteren op de website van de hogeschool InHolland. De oplettende lezer zal waarschijnlijk weten dat generaal Cobelens al geruime tijd uit dienst en weg is bij de MIVD, en dat de huidige Directeur schout-bij-nacht Pieter Bindt is. Dat gezegd zijnde: er staan een interessante constatering (de stelling) en een pakkende anecdote (over het mededelingenbord) in. 

Lezing MIVD-topman

12 september 2012

Zeventig studenten van Hogeschool Rotterdam en de Universität Hamburg waren vorige week te gast bij Inholland Rotterdam. Zij woonden onder meer een lezing van MIVD-topman Pieter Cobelens bij over ‘Safety and Security’ in de Rotterdamse haven.

Generaal-majoor Pieter Cobelens , directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD), wist zijn gehoor anderhalf uur lang te boeien met een lezing over terrorisme en de bestrijding daarvan. Aan de hand van vele voorbeelden uit zijn ervaring bij de MIVD, liet hij zien op welke wijze in ons land niet alleen aan de bestrijding van terrorisme wordt gedaan maar ook hoe de veiligheidsdiensten van de westerse landen samenwerken om terroristische netwerken in kaart te brengen en onschadelijk te maken.

Risico
“De hang naar efficiency in de westerse wereld speelt terrorisme in de kaart”. Deze prikkelende stelling was het kernpunt van zijn betoog. Cobelens legde uit dat de hang naar efficiency (roosters, afspraken, openheid, overlegstructuren, het ‘polderen’) terrorisme in de kaart speelt. Daardoor worden de acties van bijvoorbeeld militairen en politie heel voorspelbaar en is het een terrorist heel makkelijk om zijn (wan-)daden te plannen.

De MIVD-topman gaf een voorbeeld uit Afghanistan waar op het mededelingenbord van een militaire eenheid de exacte route met vertrek-, doorkomst- en aankomststijden van een groot militair konvooi was aangeplakt, omdat dat nu eenmaal de manier is waarop in ons land militairen worden geïnformeerd over de werkzaamheden van die dag. Dat niet alleen Nederlands militair personeel dit kon lezen, maar ook het ingehuurde Afghaanse personeel, laat zien dat onze hang naar efficiënt werken en informeren een bron van informatie voor kwaadwillenden kan zijn.

Interessantst
De studenten van de Hogeschool Rotterdam en de Universität Hamburg volgden een uitgebreid programma over ‘Safety and Security’ in de Rotterdamse haven. Dit in het kader van het samenwerkingsverband ‘Hbo in de Haven’, waarin ook Inholland Rotterdam met de nieuwe afstudeerrichting Port and Port Area Management (voor MER, CE,IBMS,BOM en IV) participeert.

Na afloop werd er uitgebreid nagepraat door de studenten en Pieter Cobelens. Een van de Duitse studentes die onder de indruk was van de imposante figuur van Cobelens en zijn humoristische wijze van presenteren, verzuchtte dat het ‘ein cooler Kerl’ was. Deze lezing was de interessantste die ze de afgelopen week had bijgewoond.

(Hogeschool InHolland, 12 september 2012)

Antiterreurtraining mariniers in winkelcentrum Arnhem

De Unit Interventie Mariniers (UIM) trainde gisteravond in het Arnhemse winkelcentrum Kronenburg het beëindigen van een terroristische aanslag. Het was voor het eerst dat de antiterreureenheid op zo’n locatie oefende.

Er ontstond 'grote paniek' toen 5 'terroristen' begonnen te schieten in het grote en drukke overdekte complex. Om de dreiging zo snel mogelijk uit te schakelen en gegijzelde burgers te redden, bestormden 45 mariniers verdeeld over 7 teams het pand van 3 kanten.

Complexe omgeving
Pelotonscommandant Dennis: “Hoeveel tegenstand we konden verwachten en om hoeveel slachteroffers het zou gaan, was voor ons onbekend toen we het winkelcentrum binnengingen.” Met de verschillende gangen, verdiepingen, 33 gijzelaars, oefengewonden en bewapende terroristen werden de mariniers in elk geval goed getest. “Er zijn genoeg gaten en kieren waar de vijand zich kan verschuilen”, zo beschrijft marinier der eerste klasse Jelle de complexheid. Met zijn team bevrijdde hij voor de Albert Heijn 2 gegijzelde burgers en overmeesterde een terrorist.

Mariniers UIM (foto ministerie van Defensie)

Juiste procedures
Omdat de voorbereidingstijd voor zo’n actie altijd kort is, vertrouwen de mariniers op hun procedures. Deze werken goed, want alles verloopt voorspoedig. Dennis: “Aan eigen zijde vielen geen gewonden, de terroristen waren snel opgepakt en we hebben de burgers rustig in veiligheid gebracht.”

Aanleiding voor deze oefening is het schietdrama in april 2011 waarbij in een korte tijd veel slachtoffers vielen. Omdat de UIM op alle situaties in Nederland moet zijn voorbereid, is besloten in een winkelcentrum te oefenen.

Specialisten
De Unit Interventie Mariniers (UIM) is de specialistische eenheid van het Korps Mariniers voor inzet bij grootschalige en complexe terreurbestrijding in Nederland. Voor deze nationale veiligheidstaak is de UIM continu gereed voor inzet. Om de gehele keten van alarmering, inzetbaarheid, planning van een actie en uitvoering te doorlopen, vinden regelmatig oefeningen plaats.

(ministerie van Defensie, 8 juni 2012)

Experts: '9/11' dreigt ook op zee

Deskundigen van de marine waarschuwen voor aanslagen op zeeschepen en havens die evenveel effecten kunnen hebben als de aanslagen in New York van een decennium geleden.

In het Canadese Halifax kwamen de afgelopen week zo'n 250 nautische experts van marines, organisaties en onderzoekers uit een aantal landen gedurende drie dagen bijeen om over de veiligheid op zee te overleggen.

Volgens de Duitse kapitein ter zee Lutz Panknier, die het congres bijwoonde, wordt de dreiging  van terrorisme op zee nog zwaar onderschat. "Een 11 september op zee is mogelijk", zei Panknier na afloop van de conferentie tegen ons Duitse zusterblad Deutsche Verkehrs Zeitung.

Hij wees op het nog groeiende belang van de scheepvaart voor de mondiale economie. Immers, 90% van de wereldhandel wordt overzee vervoerd en ook voor onze energievoorziening zijn we voor een grootvan de scheepvaart afhankelijk. Dat zal alleen nog maar toenemen naarmate de opkomende economieën blijven groeien.

Tijdens de conferentie werd onder meer het gevaar gesignaleerd dat terroristen havens met mijnen ontoegankelijk kunnen maken. Dat is volgens kapitein Panknier een grotere bedreiging dan de piraterij voor de kusten van Afrika. Volgens hem is de internationale samenwerking bij de terrorismebestrijding overigens zo goed dat we in staat moeten zijn om aanslagen te voorkomen.

(Nieuwsblad Transport, 8 juni 2012)


Marineexperten warnen vor Terrorismus auf See

Von Chris Melzer, dpa

Vor einem terroristischen Anschlag auf See haben internationale Marineexperten auf einer Sicherheitstagung im kanadischen Halifax gewarnt. "Ein 11. September auf dem Meer ist möglich", sagte der deutsche Kapitän zur See Lutz Panknier am Donnerstag in einem Gespräch mit der Nachrichtenagentur dpa. "In der Öffentlichkeit wird diese Bedrohung noch unterschätzt und wir stehen in der Tat noch am Anfang, ihr zu begegnen. Aber die internationale Zusammenarbeit läuft sehr gut. Wir müssen schneller sein als die Terroristen."

Auch wenn sich die Wahrnehmung auf den Luftverkehr konzentriere, sei die Schifffahrt viel bedeutender: "90 Prozent unseres Warenverkehrs läuft über See. Auch unsere Energie wird zum gewaltigen Teil per Schiff transportiert und künftig wird vielleicht sogar Wasser zum normalen Transportgut. Das sind empfindliche Bereiche unseres täglichen Lebens, die geschützt sein müssen." Das 21. Jahrhundert sei ein maritimes Jahrhundert: "Der Seeverkehr nimmt zu und wird immer wichtiger. Und mit dem Wachstum in vielen asiatischen Ländern, die oft weit entfernt von den begehrten Ressourcen sind, wird der Seetransport noch einmal kräftig stärker werden."

Terroristische Bedrohungen zur See seien nichts Neues. "Der letzte spektakuläre Fall, die Entführung der "Achille Lauro", ist zwar schon 27 Jahre her. Aber Terroristen könnten leicht zum Beispiel einen Hafen verminen. Und die Öffentlichkeit würde es möglicherweise erst merken, wenn ein Kreuzfahrtschiff getroffen wird. Auf derartige Szenarien waren wir noch gar nicht vorbereitet." Diese Art von Bedrohung sei noch größer als die Piraterie vor Afrika.

In Halifax hatten etwa 250 Experten von Streitkräften, Behörden, Forschung, staatlichen und nichtstaatlichen Organisationen drei Tage beraten, wie der Bedrohung der maritimen Sicherheit begegnet werden kann. Ein ähnliches Treffen hatte es vor einem Jahr in Kiel gegeben.

Nach Pankniers Worten ist in den einzelnen Ländern und Bereichen ein hohes Fachwissen vorhanden, das nun international vernetzt werde. (sm)

(DPA/Deutsche Verkehrs-Zeitung, 8 juni 2012)

Marine blog: 'De Parel in de Med'

Hr. Ms. De Ruyter (bijnaam 'de Parel') is als NAVO-vlaggenschip voor operatie Active Endeavour op 12 januari voor 4 maanden vertrokken naar de Middellandse Zee. Luitenant-ter-zee der 2e klasse Melvin, luitenant-ter-zee der 2e klasse oudste categorie Peter en matroos Arjen vertellen over het reilen en zeilen aan boord van het fregat.

Via de blog zijn de belevenissen en werkzaamheden van Melvin, Peter en Arjen aan boord te volgen.
Het luchtverdedigings- en commandofregat verleent tijdens operatie Active Endeavour onderkomen aan de staf van het Standing NATO Maritime Group 1 (SNMG1), waar Nederland vanaf 23 januari voor 1 jaar het bevel over voert. Het SNMG1 is 1 van de 2 snel inzetbare maritieme eenheden van de NAVO. 
Active Endeavour is een NAVO-operatie binnen de internationale strijd tegen het terrorisme. Het vlootverband wordt onder meer ingezet om maritieme operaties uit te voeren in de Middellandse Zee en om piraterij te bestrijden in de Hoorn van Afrika.
Tijdens de 4 maanden dat De Ruyter een bijdrage levert aan Active Endeavour, neemt het schip ook deel aan 2 grote internationale oefeningen: Proud Manta en Joint Warrior. Proud Manta is een grote onderzeebootbestrijdingsoefening in de Middellandse Zee met schepen, onderzeeboten, helikopters en maritieme patrouillevoertuigen. Tijdens de oefening Joint Warrior ten westen van Schotland oefent De Ruyter met tientallen eenheden in een scenario met gelijktijdige lucht- onderzeeboot- en oppervlaktedreiging.

(bron: ministerie van Defensie, 30 januari 2012)


(de commandant van de De Ruyter heeft een eigen twitteraccount: @sebohofkamp, hdv)

Militairen oefenen terroristische overval op waardetransport in Brabant

Auteur: Hessel Rippe


BREDA - Als onderdeel van een grootscheepse militaire oefening werd dinsdagochtend een waardetransport van Brink's bij De Galderse Meren overvallen door 'terroristen'. Tijdens de oefening wisten de soldaten van de landmacht de overval te verijdelen.
Terwijl de koude wind over de Moerstraat waait, overheerst de stilte. Een busje van Brink's waardetransport rijdt onder begeleiding van pantserwagens over de weg langs de Galderse Meren.
Dan schiet vanuit het niets een personenwagen de weg op en blokkeert de geldwagen de doorgang. Gewapende terroristen springen uit de wagen. Vanuit de rand van de weg komen tientallen terroristen uit de bosjes gesprongen die het vuur openen op de pantserwagens.
De terroristen uit de personenwagen plaatsen een bom bij het busje. De bom ontploft niet goed waarna de terroristen zich terugtrekken. De soldaten van de landmacht neutraliseren de laatste vijandelijkheden.
De terroristische aanval was onderdeel van een oefening waar in totaal 200 soldaten bij betrokken zijn. Onder de codenaam Rino Dragonder wordt deze week geoefend in Brabant. Vorige week werd onder dezelfde codenaam de hele week in Zeeland geoefend.
Michiel van der Laan is brigadegeneraal bij de Landmacht en is trots op zijn team. "Ze hebben uitstekend werk geleverd." Ondanks het karakter van de oefening, was de spanning bij De Galderse Meren te voelen. "Een oefening is een nabootsing van de werkelijkheid. Dus voor hun is dit geen oefening. Wij proberen dit scenario aan te kleden met het inzetten van een echt waardetransport en terroristen die een overval plegen", aldus de brigadegeneraal. "We willen laten zien dat wat we in Afghanistan doen, ook in Nederland kan."

(bron: Omroep Brabant, 31 januari 2012)

Marine oefent in haven Rotterdam

Van het afzoeken van de Maashaven met een duikrobot tot het afspeuren van de romp van een vrachtschip op explosieven. Deze week beoefent de Duik- en Demonteergroep van de Koninklijke Marine in Rotterdam tal van realistische scenario’s op het gebied van havenbescherming.


Defensie ontwikkelde zich de afgelopen jaren tot een structurele veiligheidspartner van politie, brandweer en gemeenten. Want ook binnen de landsgrenzen staat defensie voor veiligheid en garandeert het specialistische en unieke capaciteit voor binnenlandse inzet. Van de inzet van special forces bij een terroristische dreiging, ondersteuning bij crisis- en rampenbestrijding tot het uitvoeren van havenbeschermingstaken. Dit alles in het kader van de Intensivering Civiel-Militaire Samenwerking (ICMS).


Havenbewaking
Bij een verhoogde terroristische dreiging moet de marine binnen 48 uur twee duikpelotons kunnen leveren van ieder 32 duikers, zodat twee afzonderlijke havens gelijktijdig kunnen worden beschermt. Het duikpeloton kan objecten, zoals een schip of een stuk haven dat is aangemerkt als potentieel doelwit, beschermen tegen dreigingen. Van het preventief uitvoeren van explosievenonderzoek tot het onder water beveiligen van een object tegen inkomende dreigingen. Om de capaciteit en getraindheid op dit gebied te bestendigen, oefent de eenheid deze week in de haven van Rotterdam.


Realistisch
In een realistisch setting wordt het duikpeloton geconfronteerd met allerlei opdrachten in de haven van Rotterdam. Zo onderzoeken de duikers de scheepshuid van het historische stoomschip Rotterdam en wordt met de REMUS (Remote Environmental Monitoring System) de Rijnhaven afgezocht. Deze onderwaterrobot kan met hoogwaardige sonarapparatuur geheel zelfstandig en veel sneller dan duikers de (zee)bodem in kaart brengen. Het duikpeloton oefent in Rotterdam vanaf het duikplatform Nautilus, dat met een decompressietank speciaal hiervoor is uitgerust. 


(Bron: persbericht Defensie, 31 januari 2012)