Zr.Ms. De Zeven Provinciën op antipiraterijmissie

Het Luchtverdedigings- en Commandofregat Zr.Ms. De Zeven Provinciën vertrekt zondag 4 mei uit thuishaven Den Helder. Het schip wordt tot eind augustus in de wateren rond Somalië ingezet voor de antipiraterijmissie ATALANTA.

De Zeven Provinciën telt een 220-koppige bemanning en staat onder leiding van de commandant, kapitein-luitenant ter-zee Ruud Schoonen. In Malta komen 22 Maltezers aan boord die samen met een gedeelte van de eigen bemanning het boardingteam vormen. De antipiraterijmissie wordt aangestuurd vanaf het Duitse vlaggenschip FGS Brandenburg.

Zr.Ms. Tromp op piratenjacht in 2010. 'Moederskiff' in beslag genomen

Operatie Atalanta is een door de Europese Unie geleide missie en richt zich op het terugdringen van piraterij voor de kust van Somalië. Belangrijkste taken van de EU-taakgroep zijn het verstoren van piraterij in de Golf van Aden en Indische Oceaan, het beschermen van kwetsbare scheepvaart en het escorteren van schepen varend voor het World Food Program. Sinds 2008 levert de Koninklijke Marine een belangrijke bijdrage aan de bestrijding van piraterij. Op dit moment neemt Zr.Ms. Evertsen deel aan de antipiraterij-operatie Ocean Shield van de NAVO en zijn er diverse beveiligingsteams van mariniers (Vessel Protection Detachments) aan boord van Nederlandse koopvaardijschepen geëmbarkeerd.

Zr.Ms. De Zeven Provinciën is een Luchtverdedigings- en Commandofregat (LCF) van de De Zeven Provinciënklasse. Het is één van de vlaggenschepen van de Koninklijke Marine. Hiertoe beschikt het schip over uitgebreide commando-, communicatie- en datafaciliteiten.

(ministerie van Defensie, 1 mei 2014)

President Somalië bezoekt Nederlands marineschip

“Somalië staat open voor een verdere samenwerking met de Europese Unie op het gebied van maritieme veiligheid.” Dat zei de Somalische president Hassan Sheik Mohamoud gisteren aan boord van Zr.Ms. Johan de Witt op de Indische Oceaan ter hoogte van de hoofdstad Mogadishu.

Commandeur Lenselink verwelkomt de Somalische president

De president noemde de samenwerking een onderdeel van het verbreden van EU-betrekkingen in Somalië. “Maritieme samenwerking is belangrijk voor verdere stabilisatie en de ontwikkeling van de kustregio’s in mijn land. Ik ben voornemens de eerste schets van een complete maritieme strategie te presenteren tijdens de Brussel Conferentie.”

Maritieme veiligheid
Hassan Sheik Mohamoud en een delegatie van zijn kabinet waren bij de marine te gast voor een bijeenkomst met hoogwaardigheidsbekleders van de EU.  Nadat zij waren geïnformeerd over de vele capaciteiten van het schip, gaf commandeur Peter Lenselink inzicht in de wijze van piraterijbestrijding door marineschepen en maritieme patrouillevliegtuigen. De commandant EU antipiraterijmissie benadrukte daarbij de link die er is tussen de antipiraterijmissie en maritieme veiligheid in de regio.

President Hassan Sheik Mohamoud (re.) krijgt uitleg van
commandeur Lenselink

Juridische mogelijkheden
De hoogwaardigheidsbekleders spraken over samenwerking op verschillende maritieme gebieden. Ook kwamen verschillende EU-capaciteiten aan de orde om te komen tot het ontwikkelingen van een maritieme strategie voor Somalië. Een voorbeeld was het seminar over maritieme criminaliteit van EUCAP Nestor, eveneens gisteren aan boord van het marineschip. Het college met Somalische openbare aanklagers en rechters, richtte zich op de juridische mogelijkheden van Somalische autoriteiten om piraterij en illegale visserij tegen te gaan.

Belangrijke bouwsteen
De bijeenkomst vormde een belangrijke bouwsteen  voor zowel de derde Internationale Antipiraterij Conferentie in Dubai op 11 en 12 september als de ‘New Deal for Somalia’ conferentie van de EU en Somalië op  16 september in Brussel. De ‘New Deal Conference’ onderschrijft de relatie tussen Somalië en de internationale gemeenschap en stelt prioriteiten op het gebied van veiligheid, politiek, en op sociaaleconomisch vlak.

Cougar helikopter met Somalische gasten landt op de Johan de Witt 

3D op en vanuit zee
Een bijeenkomst tussen EU-gezanten voor Somalië en de Somalische president is nog niet eerder voorgekomen op een schip. Lenselink: “Daarnaast zijn de capaciteiten van Zr. Ms. Johan de Witt uitstekend benut voor het faciliteren van een seminar van EUCAP Nestor. Deze samenwerking tussen de EU-missies Atalanta en EUCAP Nestor maakt het mogelijk piraterij effectief, zowel op zee als op het land, te bestrijden. De samenwerking is een schoolvoorbeeld van 3D op en vanuit zee.”

Nederland draagt sinds 2009 bij aan piraterijbestrijding voor de kust van Somalië, zowel in EU- als in NAVO-verband.

(ministerie van Defensie, 5 september 2013)

Nederlander 'baas' EU-operatie Atalanta

Commandeur Lenselink

Nederland voert vanaf vandaag het commando over de EU-antipiraterijmissie Atalanta*. Aan boord van het Portugese fregat NRP Álvares Cabral nam commandeur Peter Lenselink het bevel over van ranggenoot Jorge Novo Palma.

Met Lenselink aan het hoofd van het EU-vlootverband fungeert het amfibisch transportschip Zr. Ms. Johan de Witt de komende 4 maanden als stafschip. “Met Johan de Witt als vlaggenschip en een ‘paarse’ bemanning, afkomstig van diverse Defensieonderdelen, levert de marine een krachtige bijdrage aan EU-antipiraterijmissie Atalanta”, aldus Lenselink.  De commandeur benadrukte verder zich te willen focussen op meer samenwerking met andere EU-missies in de regio. Zoals EUCAP NESTOR, een missie gericht op het opbouwen en trainen van de maritieme capaciteit in Somalië.

Internationaal boardingteam
Op dit moment ligt de Johan de Witt in de haven van het Oost-Afrikaanse Djibouti, waar de logistieke basis van de EU-missie is gevestigd. Aansluitend vertrekt het schip naar de Indische Oceaan en de Hoorn van Afrika voor de bestrijding van piraterij. Aan boord zitten ook 22 Maltese militairen. Zij treden, samen met de mariniers, op als boardingteam mocht een gekaapt schip bevrijd moeten worden.  Om dit veilig te doen, trainden Nederlandse instructeurs de Maltezen eerder dit jaar.

Nieuw vlaggenschip Atalanta: Zr.Ms. Johan de Witt

Bijdrage sinds 2009
Operatie Atalanta is een door de Europese Unie geleide missie en richt zich op het terugdringen van piraterij voor de kust van Somalië. Naast het verstoren van piraten in de Golf van Aden en de Indische Oceaan, vindt bescherming en escortering plaats van kwetsbare vaartuigen en schepen varend voor het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties. Nederland draagt sinds 2009 bij aan piraterijbestrijding. Dit doet zij zowel in EU- als NAVO-verband. Zo vaart Zr.Ms. Van Speijk momenteel in het missiegebied onder NAVO-vlag.

Joint Operations Room, Zr.Ms. Johan de Witt

(ministerie van Defensie, 6 augustus 2013)

*Deze zin is niet geheel juist. Het commando over operatie Atalanta wordt gevoerd door de Britse schout-bij-nacht (Rear Admiral) Bob Tarrant. Dat gebeurt vanuit het hoofdkwartier in Northwood, Verenigd Koninkrijk.

Hr. Ms. De Ruyter pakt vermoedelijke piraten op

Het Nederlandse fregat Hr. Ms. De Ruyter heeft vanochtend bij Somalië een einde gemaakt aan de activiteiten van een vermoedelijke piratengroep. Na een achtervolging wist de NH90-boordhelikopter een motorbootje met een aantal van de 9 verdachten te stoppen.* Een tweede skiff werd door de boordhelikopter van het Spaanse fregat ESPS Mendez Nunez tot stoppen gedwongen.

Boarding teams van Hr. Ms. De Ruyter naderen een verdachte skiff
Foto: Marine

“Hier doen we het voor”, aldus commandant Hr. Ms. De Ruyter kapitein-luitenant-ter-zee Harold Liebregs. “We geven zo een duidelijke boodschap af aan de piraten.”

 De verdachten en beide bootjes blijven aan boord van De Ruyter in afwachting van verdere besluitvorming. Het luchtverdedigings- en commandofregat is in het gebied voor de EU-antipiraterijmissie Atalanta.

Spullen overboord
De marineschepen kwamen in actie nadat een schip varend onder Panamese vlag zich bedreigd voelde. De NH90-bemanning vond de 2 skiffs en zag de verdachten spullen overboord gooien. De scheepjes maakten zich daarna in verschillende richtingen uit de voeten.

Naast het verstoren van piraten in de Golf van Aden en de Indische Oceaan, beschermen en escorteren deelnemers aan Atalanta kwetsbare vaartuigen en schepen voor het Wereldvoedselprogramma van de VN.

(ministerie van Defensie, 19 februari 2013)

*De actie vond plaats in het zogeheten Somalisch Bassin, op ca. 200 zeemijlen (370 kilometer) ten Noord-Oosten van de Somalische kustplaats Eyl.

Hr. Ms. De Ruyter vaart uit voor antipiraterijmissie EU

Hr. Ms. De Ruyter. Foto: Marine

Het Luchtverdedigings- en Commandofregat Hr.Ms. De Ruyter vertrekt zondag 20 januari uit thuishaven Den Helder. Het schip wordt de komende maanden in de wateren rond Somalië ingezet voor de antipiraterij missie ATALANTA.

Operatie Atalanta is een door de Europese Unie geleide missie en richt zich op het terugdringen van piraterij voor de kust van Somalië. Belangrijkste taken van de EU taakgroep zijn het verstoren van piraterij in de Golf van Aden en Indische Oceaan, het beschermen van kwetsbare scheepvaart en het escorteren van schepen varend voor het World Food Program (WFP).

NH-90. Foto: Marine

Het fregat is tijdens de missie uitgerust met een enhanced boarding element van het Korps Mariniers, een medisch team en een NH-90 helikopter. Het is voor het eerst dat deze nieuwe defensiehelikopter operationeel wordt ingezet.

Hr.Ms. De Ruyter is een Luchtverdedigings- en Commandofregat (LCF) van de De Zeven Provinciënklasse. Het is een van de vlaggenschepen van de Koninklijke Marine. Hiertoe beschikt het schip over uitgebreide commando-, communicatie- en datafaciliteiten. De bemanning bestaat voor deze missie uit 220 Nederlandse militairen. De commandant van Hr.Ms. De Ruyter is kapitein-luitenant-ter-zee Harold Liebregs.

(ministerie van Defensie, 17 januari 2012)

Medaille voor beveiligingsteam marine

Een militair beveiligingsteam van de Koninklijke Marine heeft vandaag de Herinneringsmedaille Vredesoperaties gekregen voor hun inzet in de Europese antipiraterijmissie Atalanta bij Somalië. Dat gebeurde tijdens een publieke ceremonie in het Scheepvaartmuseum in Amsterdam.

Het eremetaal werd uitgereikt door de voorzitter van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR), Tineke Netelenbos, de Commandant der Strijdkrachten, generaal Tom Middendorp en de Commandant Zeestrijdkrachten, vice-admiraal Matthieu Borsboom. “U heeft de toegevoegde waarde van de teams opnieuw bewezen. De EU is vol lof over uw werk. Dat is een groot compliment waard”, zei generaal Middendorp tot de gedecoreerden.

Medaille-uitreiking AVPD. Foto: Defensie

Veilig
Het zelfstandige detachement van zwaarbewapende mariniers en vlootpersoneel, het zogenoemde Autonomous Vessel Protection Detachment (AVPD), beschermde van juli tot medio oktober van dit jaar het humanitaire transportschip MV Caroline Scan van het Wereldvoedselprogramma tegen piraten in de Somalische wateren. Ook zorgden de militairen voor het veilig overladen van de hulpgoederen in de havens. Zo konden de Verenigde Naties 1.000 ton voedsel voor de hongerende bevolking van Somalië veilig afleveren in de havens van Mogadishu, Berbera en Bosaso.

Eerste
Door militairen in te zetten aan boord van de humanitaire transportschepen, is begeleiding door een marineschip niet meer nodig wat het een stuk efficiënter maakt. Nederland was het eerste land dat op deze manier een voedseltransportschip van de Verenigde Naties beschermde. In totaal hebben 3 AVPD’s elk 3 maanden meegevaren.

Flexibel
“Soms was u vier weken langer onderweg dan gepland en raakte u zelfs door uw eigen voedselvoorraad heen”, zei generaal Middendorp. “Dat heeft u niet afgeleid. U bleef flexibel en zette door. Doordat u het VN-voedselschip beveiligde, kwam er een marineschip uit de EU-missie Atalanta vrij om elders kapingen van piraten op zee tegen te gaan.” Dat dit effect heeft, staat volgens de Commandant der Strijdkrachten onomstotelijk vast. “In 2009 werden 133 aanvallen op koopvaardijschepen gedaan. Dit jaar, tot nu toe, ‘slechts’ 21, een flinke afname dus. Maar het zijn er nog altijd 21 te veel.”

(ministerie van Defensie, 11 december 2012)

Duitsland neemt bescherming voedseltransporten Somalië over van Nederland

Het Nederlandse Autonomous Vessel Protection Detachment (AVPD) is vandaag in Djibouti begonnen met de overdracht van hun taak aan Duitse militairen. Ter bescherming tegen piraterij voer het team mariniers de afgelopen 3 maanden mee met humanitaire voedseltransporten van het VN-Wereldvoedselprogramma naar de Somalische havens.

Nederland was het eerste land dat op deze manier een voedseltransportschip van de Verenigde Naties beschermde. In totaal hebben 3 AVPD’s elk 3 maanden meegevaren. De commandant van antipiraterijoperatie Atalanta van de EU, de Britse schout-bij-nacht Duncan Potts: "Ik wil het team en Nederland bedanken voor de zeer belangrijke bijdrage die is geleverd aan Atalanta." Oorspronkelijk zou Defensie deze bijdrage leveren voor de duur van 2 keer 3 maanden, maar vanwege de schaarste van dergelijke teams vroeg de EU om deze periode met 3 maanden te verlengen.

Caroline Scan
Het eerste team, bestaande uit mariniers, een arts en een verpleegkundige, ging op 21 januari van dit jaar aan boord van het voedselschip. Door de hongersnood in Somalië verdriedubbelde het aantal transporten naar het noodlijdende land. Door de inzet van de militairen aan boord van een schip is escortering door een marineschip niet nodig, wat het een stuk efficiënter maakt.

Afname
Het AVPD valt onder de EU-missie Atalanta die, net als Ocean Shield van de NAVO, is gericht op bescherming van de koopvaardij en piraterijbestrijding. Op dit moment voert Nederland het commando over de NAVO-operatie.

De inspanningen voor de kust van Somalië werpen hun vruchten af. Het aantal succesvolle kapingen is sterk afgenomen en het aantal gekaapte schepen daalt. Gisteren nog maakte Hr. Ms. Rotterdam een einde aan de activiteiten van een vermoedelijke piratengroep uit Somalië en op dit moment escorteren 3 Nederlandse beveiligingsteams aan boord van Nederlandse koopvaardijschepen voor een veilige doortocht door risicogebied.

(ministerie van Defensie, 12 oktober 2012)

EU heeft primeur: Somalische piraten weer op volle zee

Aanhouding van de piraten. ITS San Giusto op de achtergrond.
Foto: EUNAVFOR

Voor het eerst in drie maanden zijn (vermoedelijke) Somalische piraten op volle zee gesignaleerd en aangehouden. Dat gebeurde door een boarding team van het Italiaanse marineschip ITS San Giusto, het huidige vlaggenschip van de antipiraterij-operatie van de EU, operatie Atalanta.

De verdachte skiff (met twee buitenboordmotoren, 20 vaten brandstof en een ladder) werd aangetroffen op 180 zeemijlen (ruim 300 km) ten oosten van het eiland Socotra. Zoals uit de foto van de aanhouding blijkt is de zee in het Somalisch Bassin nu zeer rustig; de zuid-west moesson is afgelopen. Dit maakt het mogelijk om ook met kleine bootjes de volle zee op te gaan. Nadat de piraten waren aangehouden is hun skiff vernietigd.

Klik hier voor het Engelstalige persbericht over de aanhouding.  

(Defensie weblog, 11 oktober 2012)

Piraterij: bevrijdingsactie door eenheden van NAVO en EU

De video toont het eindstadium van een bijzonder complexe operatie. Mariniers van het amfibisch transportschip Hr. Ms. Rotterdam enteren een gekaapte dhow (een traditioneel scheepstype rond de Indische Oceaan) en houden de piraten aan. Maar wat ging hier aan vooraf?

Volgens de Europese antipiraterij-operatie (EUNAVFOR Operatie Atalanta) spotte op vrijdag 10 augustus een Spaans maritiem patrouillevliegtuig voor de kust van Oman een verdachte dhow. Het scheepje was eerder gekaapt bij de Somalische havenstad Bosaso - zo'n 400 zeemijlen (ca. 750 km) verderop.

Frégate La Fayette

Het Franse fregat  La Fayette werd op de dhow afgestuurd maar bij inspectie bleken de piraten al niet meer aan boord te zijn. Ze waren zaterdag overgestapt op een andere gekaapte dhow. Dit schip werd op zijn beurt gelocaliseerd door een Duitse maritiem patrouillevliegtuig (een Orion, een type toestel dat Nederland heeft wegbezuinigd).

EUNAVFOR stuurde vervolgens het Duitse fregat FGS Sachsen (momenteel het vlaggenschip van Operatie Atalanta) achter de tweede dhow aan, dat het zondagavond in zicht kreeg. Ook het Italiaanse Landing Platform Dock ITS San Giusto (onder EU-vlag) en het NAVO-vlaggenschip, de Nederlandse LPD Hr. Ms. Rotterdam werden ingeschakeld.

LPD ITS San Giusto

FGS Sachsen

Uiteindelijk werd in onderling overleg tussen de EU en NAVO besloten om de verdachte dhow vlak voor de Somalische kust 'in te sluiten'. Daarbij waren maandag blijkens de videobeelden het Duitse schip Sachsen betrokken, en diverse middelen van Hr. Ms. Rotterdam (landingsvaartuigen, twee van de nieuwe snelle FRISCs, twee boarding teams van het Korps Mariniers). De zes verdachte piraten zitten nu opgesloten op de Rotterdam in afwachting van verdere juridische stappen.

LPD Hr. Ms. Rotterdam (foto: min. van Defensie)

Defensie weblog, 16 augustus 2012

Beveiligingsteam voedseltransporten Somalië afgelost

Het tweede Autonomous Vessel Protection Detachment (AVPD) is vandaag afgelost in de Keniaanse havenstad Mombassa. Het zwaarbewapende beveiligingsteam van het Korps Mariniers beschermde de afgelopen 3 maanden een voedseltransportschip van het World Food Program tegen piraten.

Om waardevolle Nederlandse zeetransporten te beschermen tegen Somalische piraten, stuurt Defensie beveiligingsteams mee op een deel van hun route, de zogenoemde Vessel Protection Detachments (VPD’s) van het Korps Mariniers. Het gaat hierbij om transporten die vanwege hun grootte en lage snelheid extra kwetsbaar zijn en niet kunnen meevaren in de konvooien die vanuit de missies Ocean Shield en Atalanta door marineschepen worden beveiligd.

Wereldvoedselprogramma
Daarnaast is er het AVPD. Dit zelfstandige team beschermt specifiek humanitaire voedseltransporten van het Wereldvoedselprogramma. Door de hongersnood in Somalië verdriedubbelde het aantal hulptransporten naar het noodlijdende land. Door de inzet van de militairen aan boord van een schip is escortering door een marineschip niet nodig. Het AVPD valt onder de missie Atalanta van de Europese Unie. Deze missie is net als Ocean Shield van de NAVO gericht op bescherming van de koopvaardij en piraterijbestrijding.

AVPD van mariniers aan boord van het WFP-schip Caroline Scan.
(foto: Kon. Marine)

Het Internationaal Maritiem Bureau publiceerde vandaag cijfers waaruit blijkt dat deze vorm van antipiraterij vruchten afwerpt. In de eerste 6 maanden van 2012 vonden er 69 incidenten met Somaliërs plaats, terwijl dit vorig jaar nog 169 keer gebeurde. Wereldwijd daalde het aantal meldingen van piraterij met 33 procent van 266 naar 177.

Content
De commandant van Atalanta, de Britse Rear Admiral Duncan Potts, sprak zijn waardering uit voor de inzet van het AVPD. Hij laat ook weten zeer content te zijn dat Nederland de inzet van het AVPD met maximaal 3 maanden heeft verlengd. De EU had dit gevraagd, omdat de opvolging door een andere EU-lidstaat nog niet rond is*. De gesprekken daarover zijn in een ver gevorderd stadium. Nederland bood als eerste land in Europa een AVPD aan. Het eerste team, bestaande uit mariniers, een arts en een verpleegkundige, ging op 21 januari aan boord en werd in april afgelost.

(ministerie van Defensie, 16 juli 2012)

*Tijdens de Marinedagen in Den Helder werd bekend gemaakt dat Duitsland als volgende EU-lidstaat een AVPD voor Operatie Atalanta zal leveren, HdV)

Beveiligingsteam voedseltransport krijgt medaille

Een zelfstandig detachement van zwaarbewapende mariniers heeft vandaag, tijdens de Marinedagen in Den Helder, de Herinneringsmedaille Vredesoperaties gekregen. Generaal Tom Middendorp, de vorige week nieuw aangetreden Commandant der Strijdkrachten, reikte het eremetaal uit.

Generaal Middendorp

Het zogenoemde Autonomous Vessel Protection Detachment (AVPD) beschermde de afgelopen maanden een transportschip van het Wereldvoedselprogramma tegen zeepiraten in de Somalische wateren. De militairen zorgden ook voor het veilig overladen van de hulpgoederen in de havens. Zo konden de Verenigde Naties 1.000 ton voedsel voor de hongerende bevolking van Somalië veilig afleveren.


Handen vrij
De inzet van de mariniers was volgens Middendorp niet alleen van belang voor de mensen in het Oost-Afrikaanse land, maar ook voor de piraterijbestrijding op zee. “Dat u het voedselschip beveiligde, betekende dat er een marineschip uit de EU-missie Atalanta vrij kwam voor andere taken. Dat had op zee de handen vrij om kapingen tegen te gaan. De EU is vol lof over uw werk. U hebt de toegevoegde waarde van het AVPD meer dan bewezen.”

Koopvaardij
Dat ook de Nederlandse koopvaardij blij is met Nederlandse mariniers aan boord begrijpt Middendorp goed. Na aanvraag door reders kan een beveiligingsteam al binnen 48 uur ter plaatse zijn. “Hiermee zijn ook de economische belangen van Nederland gediend”, aldus de generaal. “Instabiliteit buiten onze grenzen is rechtstreeks voelbaar binnen onze grenzen. Er staan in het buitenland dus grote nationale belangen op het spel. De krijgsmacht is een van de belangrijkste middelen van onze rechtstaat om die belangen te verdedigen.”

Tekst toespraak Generaal Middendorp (gaat o.a. in op de rol van particuliere beveiligingsteams)

(ministerie van Defensie, 7 juli 2012)

Video

Hr. Ms. Van Amstel nu in de Golf van Aden

Het marinefregat Hr. Ms. van Amstel patrouilleerde afgelopen week voor de antipiraterij-missie Atalanta in de Internationally Recommended Transit Corridor. Dit is een route van 500 bij 20 zeemijl waarin verschillende missies de veiligheid van het scheepsverkeer voor hun rekening nemen. De boordhelikopter voerde verschillende verkenningsvluchten uit.

Het Nederlandse fregat leverde zondag goederen af aan het Autonomous Vessel Protection Detachment (AVPD) aan boord van het schip Caroline Scan. Het AVPD, bestaande uit mariniers, beveiligt dit schip dat vaart voor het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties.

Het transportschip Talisman van de Nederlandse firma Dockwise is onderweg naar Singapore. Om het te beschermen tegen piraterij bevindt zich een beveiligingsteam van Defensie aan boord.

(bron: weekoverzicht Defensie-operaties, 29 mei 2012)

EU Naval Force Delivers Blow Against Somali Pirates On Shoreline

(EUNAVFOR meldt de eerste (lucht)aanval op uitrusting van Somalische piraten op de kust. Dit kan op grond van het onlangs uitgebreid mandaat. Uit de tekst blijkt dat (helikopters van) tenminste twee schepen aan de aanval hebben deelgenomen. Welke is nog niet bekend gemaakt, hdv)

EU Naval Force Delivers Blow Against Somali Pirates On Shoreline

Earlier today, following the decision taken on 23 March 2012 by the Council of the European Union to allow the EU Naval Force to take disruption action against known pirate supplies on the shore, EU forces conducted an operation to destroy pirate equipment on the Somali coastline.

The operation was conducted in accordance with the United Nations Security Council Resolution 1851 and has the full support of the Transitional Federal Government of Somalia. The focused, precise and proportionate action was conducted from the air and all forces returned safely to EU warships on completion. Whilst assessment is on-going, surveillance of the area during the action indicates that no Somalis were injured ashore as a result of EU action.

Speaking about the operation, the Operation Commander of the EU Naval Force, Rear Admiral Duncan Potts said “We believe this action by the EU Naval Force will further increase the pressure on, and disrupt pirates’ efforts to get out to sea to attack merchant shipping and dhows. The local Somali people and fishermen – many of whom have suffered so much because of piracy in the region, can be reassured that our focus was on known pirate supplies and will remain so in the future.”

At no point did EU Naval Force ‘boots’ go ashore. Rear Admiral Potts went on to say “The EU Naval Force action against pirate supplies on the shoreline is merely an extension of the disruption actions carried out against pirate ships at sea, and Operation Atalanta remains committed to fighting piracy off the Horn of Africa and the humanitarian mission of protecting World Food Programme ships that bring vital aid to the Somali people.”

Operation Atalanta is part of the EU’s comprehensive approach to tackling symptoms and root causes of piracy in the Horn of Africa and the EU strategic framework for that region adopted in November 2011. Currently there are 9 warships in the EU Naval Force and 5 Maritime Patrol Aircraft.

The reach of Somali pirates is vast; they have attacked merchant ships up to 1,750 miles off the Somali coast. Preventing them getting out to sea is a crucial step in removing their impunity ashore and to further the success of counter-piracy operations.

(EUNAVFOR, 15 May 2012)

Jagen op zeebendes

Somalische piraten worden harder bestreden, ook door de Nederlandse marine. Die neemt het niet op tegen zielige ex-vissers, maar tegen een ware losgeldindustrie

Eric Vrijsen

Minister Hans Hillen (CDA) van Defensie onderhandelde maandenlang met zijn Europese collega’s over een hardere aanpak van de Somalische piraten en kreeg zijn zin. Nu zoekt hij parlementaire steun om de geweldsinstructie voor de Koninklijke Marine te verruimen.

In de Golf van Aden en de Arabische Zee verschijnen steeds meer marineschepen die inmiddels ook ‘pre-emptieve’ aanvallen (laatste-momentpreventie) uitvoeren op de boten van de piraten. Zo mislukken veel kapers al voordat ze goed en wel kunnen beginnen. De Europese anti-piraterijmissie Atalanta gaat straks nog verder: ook de criminele infrastructuur op het strand van Somalië wordt aangepakt. Mariniers mogen niet aan land, maar mogen wel vanuit de branding vuren.

Het idee is om met onbemande vliegtuigen de Somalische kust in de gaten te houden. Zodra een bende brandstofvoorraden aanlegt en wapentuig in gereedheid brengt, voert Atalanta een beschieting uit. Liefst vanuit een helikopter, maar eventueel vanuit een speedboot met mariniers. In theorie kan het ook met het boordkanon, maar dan moet je er een peperdure geleide raket aan wagen. Anders is het niet precies genoeg.

Hr.Ms. Zeeleeuw 'beloert'  piraten (foto: Marine)

Nederland stuurt een onderzeeboot die de activiteit van de piraten in kaart moet brengen. Op dit moment is het fregat Hr.Ms. Van Amstel actief in het gebied. Deze zomer wordt het afgelost door het grotere luchtverdedigings- en commandofregat Hr.Ms. Evertsen, met één helikopter aan boord, en daarna door de nog grotere Hr.Ms. Rotterdam, met twee heli’s en het onbemande vliegtuig ScanEagle.

ScanEagle met
opvangmechanisme

Dit laatste toestel kan géén beschietingen uitvoeren, wel de kustlijn observeren. Het blijft 22 uur lang ononderbroken in de lucht, maar de actieradius is beperkt tot 100 kilometer. Probleem: de kust van Somalië is 3.000 kilometer lang. De Rotterdam neemt ook landingsvaartuigen mee waarmee je D-Day-achtige landingsoperaties kunt uitvoeren.

De uitbreiding van de anti-piraterijmissie klinkt stoer en zelfs de oppositie staat er positief tegenover. Piraten zijn criminelen, en die moet je mores leren. Toch nemen de risico’s van de missie toe. De piraten zijn géén onnozele halzen die zich uit pure armoe in een gewelddadig avontuur storten.

Ze zijn onderdeel van een goed georganiseerde bedrijfstak, die nieuwe tactieken zal bedenken. In een land als Somalië is het een koud kunstje om een aanval door een westers marineschip uit te lokken waarbij uiteindelijk een groot aantal burgerslachtoffers valt. Ook represailles tegen westerse hulpverleners zijn te vrezen.

Politici en burgers hebben een te romantisch beeld van piraterij. Militaire bronnen wijzen op de harde werkelijkheid. In de Somalische stad Harardheere is een beurs waar je aandelen kunt kopen in ophanden zijnde piratenacties. Je kunt die aandelen ook weer verkopen als je twijfelt aan het succes.

Er is een levendige handel. De financiers en hun politieke bondgenoten ontvangen uiteindelijk de helft van het losgeld, dat 3 tot 5 miljoen euro per schip bedraagt. De andere helft wordt verdeeld onder de zeeploeg (30 procent), de grondtroepen (10 procent) en de lokale krijgsheer en autoriteiten van het havenstadje vanwaar de piraten uitvoeren. Dat laatste bedrag (10 procent) wordt deels verdeeld onder de plaatselijke bevolking. Daarnaast is er nog de aanmoedigingspremie van één personenauto. Dit is de gebruikelijke bonus voor de piraat die als eerste aan boord klimt van het te kapen schip.

De bandieten meten zich thuis de Robin Hood-status aan. Het verhaal dat piraten noodgedwongen handelen doordat ze als vissers hun bestaanszekerheid verloren, is een fabeltje. Somaliërs zijn van oudsher nomaden en herders. Pas door westerse ontwikkelingshulp kwam eind vorige eeuw de visserij enigszins op gang. Bij de tsunami van 2004 werden op de Somalische kust veel vissersbootjes vernield. Europa verleende noodhulp: nieuwe boten en buitenboordmotoren van 80 pk. Dergelijke skiffs doken later op als vaartuig van de zeerovers.

Telmachines
De piraterij is geen strijd om levensbehoud; het is de voortzetting op het water van de roofzuchtige economie die het Somalische vasteland beheerst. Er is een kartel van zeven tot negen bendes, geleid door krijgsheren, die onderling het immense zeegebied verdelen en een gezamenlijke code hanteren voor de behandeling van gijzelaars.

Zo is er de Kismayu Groep, die zich, nogal misleidend, de Nationale Vrijwillige Kustwacht noemt. Andere groeperingen hebben namen als Merkah Groep, Centraal-Regionale Kustwacht, het Oceaan Reddings Korps en de Somalische Mariniers. Het zijn ondernemingen met een perswoordvoerder.

De oude truc is om met een zielig bootje het zeegat te kiezen en een noodsignaal te zenden. Een naburig schip moet dan, krachtens het zeerecht, komen helpen. Op dat moment verschijnt ook een snelle skiff met zwaarbewapende mannen.

Hoe zijn de kapers zo goed op de hoogte van de scheepvaartbewegingen? Het gebied is drie keer zo groot als Europa. Piraten hebben handlangers in Oost-Afrikaanse havens en de Golfstaten. Ook gaan verhalen over de dubbelrol van scheepvaartkantoren, die naderhand bemiddelen bij de overdracht van losgeld. Zij ontvangen daarover commissie en het is nogal verleidelijk om kapers te tippen over een makkelijke prooi.

Opgepakte 'moederskiff'. Op de achtergrond: Hr.Ms. Tromp (foto: Marine)

In de piratenbranche is de overdracht van losgeld altijd een lastig moment. Soms gaat het in contanten: miljoenen dollars verpakt in jutezakken of koffers van hard plastic. Er is ook weleens geld per parachute op het dek van een gekaapt schip afgeworpen.

Tot verbijstering van marineofficieren en beveiligers waren de kapers uitgerust met de apparatuur van moderne banken, zoals razendsnelle telmachines en scanners om valse biljetten op te sporen. Als rechtgeaarde kaper wil je eerst vaststellen of ze je beduvelen; anders ga je niet van boord. Het team heeft altijd één Engels sprekende medewerker, die ook de satelliettelefoon bedient en via Twitter communiceert.

Niet alle losgeld wordt cash afgerekend. Er zijn girale overdrachten via tussenpersonen in Beirut en Londen. Volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken haalden de Somalische piraten vorig jaar ruim 100 miljoen euro op. De Amerikanen huiveren bij de gedachte dat ook Al-Shabab, de Somalische bondgenoot van Al-Qa’ida, zich met de piraterij gaat bemoeien. De moslimfundamentalisten wijzen roverij af, maar incasseren van de piraten wel protectiegeld of wapens. De westerse scheepvaartwereld spreekt hier niet over: losgeld dat indirect bij Al-Shabab terechtkomt, geldt volgens de Amerikaanse wet als financiële steun aan het terrorisme. Dan verdwijnt de reder achter de tralies en wordt zijn bedrijf ontmanteld.

Ingrijpen op het vasteland is voor Washington – zelfs twintig jaar na een volkomen mislukte humanitaire operatie in Somalië, verfilmd als Black Hawk Down – uitgesloten. Vandaar ook dat de NAVO-missie Ocean Shield veel terughoudender is dan de EU-missie Atalanta. De meeste Nederlandse schepen varen in NAVO-verband. Een juridische truc is nodig om ze in te zetten voor een operatie gericht op het land.

Bovendien is het erg kostbaar om criminele bendes te bestrijden met marinefregatten die bedoeld zijn voor intercontinentale raketverdediging en waaraan een prijskaartje van een kwart miljard hangt. Lastig is ook dat arrestanten in Europa glimlachend om politiek asiel kunnen vragen.

Een blijvende oplossing voor het piratenprobleem zit er voorlopig niet in. Pas als Somalië ophoudt een failed state te zijn, een legitieme regering het gezag herstelt en de krijgsheren worden ontwapend, is de Golf van Aden misschien weer veilig. De westerse marines zoeken de samenwerking met de autoriteiten in het redelijk autonome Somaliland (in het noorden) en met de voorlopige regering in Puntland (het centrale deel van Somalië). De EU voorziet ook in een trainingsprogramma voor Somalische soldaten, al staat dat nog in de kinderschoenen.

(Elsevier nr.16, 21 april 2012)

EU Plans to Boost East Africa’s Capacity to Deal With Pirates

By David Malingha Doya

The European Union will begin a program to help East African nations improve maritime security as pirate attacks in the region decline, EU Ambassador to Tanzania Filiberto Ceriani Sebregondi said.

The so-called Regional Maritime Capacity Building program will cover Somalia, Kenya Tanzania, Djibouti, Seychelles and Mauritius, Sebregondi said in an interview yesterday in Dar es Salaam, Tanzania’s commercial capital. “The program starts in a couple of weeks or months, and will last for one to two years, with a possibility of extending it,” he said.

Hr.Ms. van Amstel (foto Defensie)

The EU also plans to spend 16 million euros ($21 million) extending its anti-piracy program off the coast of Somalia over the next two years to secure United Nations food shipments to the war-torn country, he said. Sebregondi spoke on board the HNLMS Van Amstel, a multi-purpose military vehicle that has been docked at Dar es Salaam since April 21.

Global pirate attacks fell 28 percent to 102 incidents in the first quarter as naval interventions reduced incidents off the coast of Somalia, the International Maritime Bureau said yesterday. Attacks near Somalia declined to 43 from 97 and the number of vessels that were hijacked also dropped.

In Somalia, the capacity-building program will focus on enabling the police and the judiciary to start handling the piracy problem domestically, Sebregondi said.

The bloc also plans to sign a pirate-transfer agreement with Tanzania “soon” to allow the EU to hand over suspected pirates captured at sea to Tanzanian authorities, Sebregondi said.

(Click here for continuation of the article of Business Week/Bloomberg, 24 April 2012)

Antwoord op Kamervragen over nieuwe EU-aanpak Somalische piraten

Datum:  20 april 2012
Betreft:  Beantwoording feitelijke vragen in voorbereiding op AO piraterijbestrijding
             d.d. 24 april 2012

Hierbij bieden wij u de antwoorden aan op de feitelijke vragen van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken in voorbereiding op het algemeen overleg over de aanvullende artikel 100-brief piraterijbestrijding. Deze vragen werden ingezonden op 18 april 2012 met kenmerk 2012Z08426/2012D17792.

Verschillende vragen kunnen om operationele veiligheidsoverwegingen niet in het openbaar worden beantwoord. Indien gewenst zou hier nader op kunnen worden ingegaan tijdens het besloten gedeelte van de technische briefing van 23 april a.s.

De Minister van Buitenlandse Zaken, De Minister van Defensie,
Dr. U. Rosenthal                               Drs. J.S.J. Hillen


Vraag 1
Deelt u de mening dat een analyse uit juni 2011 onvoldoende basis biedt om het mandaat uit te breiden? Bent u bereid een aanvullende analyse aan de Kamer te doen toekomen?

Antwoord
De EU heeft op 23 maart jl. besloten het mandaat van de anti-piraterij-operatie Atalanta te verlengen en op 3 april besloten het operatiegebied uit te breiden. Het mandaat blijft ongewijzigd. Binnen de kaders van het mandaat is het operatieplan wel aangepast. In de artikel 100-brief van 1 juni 2011 (Kamerstuk 29521, nr. 168) werd uw Kamer reeds geïnformeerd dat een effectieve aanpak van piraterij een pro-actiever optreden vergt. Deze laatste aanpassing van het operatieplan is een logisch vervolg op eerdere stappen van de EU op dit vlak met als doel piraten zo vroeg mogelijk te storen in hun activiteiten voordat zij een bedreiging kunnen zijn voor de koopvaardij.

Vraag 2
Hoeveel kapingen vonden er plaats voor de kust van Somalië sinds uw laatste update? Hoeveel aanvallen zijn afgeslagen? Hoeveel waren succesvol? Kunt u een uiteenzetting geven over mogelijke verschuivingen van het operatiegebied? Kunt u een uiteenzetting geven over de mogelijk gewijzigde vorm van opereren door de piraten?

Antwoord
Sinds juli vorig jaar werden dertien koopvaardijschepen gekaapt. Het aantal aanvallen was negenenvijftig. Hiernaast is er nog een onbekend aantal dhows gekaapt. Het operatiegebied van piraten is niet verschoven, de meeste aanvallen vinden plaats ten oosten en ten zuiden van de transit corridor in de Golf van Aden. De wijze van opereren van piraten is niet gewijzigd. Piraten gebruiken nog steeds moederschepen en kapen schepen tot ver op de Indische Oceaan. Deze moederschepen worden bevoorraad vanuit logistieke kampen op de Somalische kust. Het aantal kapingen en aanvallen is sinds juli vorig jaar afgenomen. Op dit moment zijn nog acht schepen gekaapt.

Vraag 3
Waaruit blijkt dat alle huidige mogelijkheden om piraterij te bestrijden zijn uitgeput, en dat een robuuster militair optreden noodzakelijk is?

Antwoord
Het aantal aanvallen en kapingen is sinds juli vorig jaar afgenomen maar stabiliseert zich op dit moment. Het pro-actieve optreden van de internationale vlootverbanden heeft er toe geleid dat piraten belemmerd worden in hun optreden op zee. Piraten beschikken evenwel nog steeds over voldoende logistieke middelen om piraterij-activiteiten uit te voeren, wat blijkt uit het nog steeds hoge aantal aanvallen en nieuw gekaapte schepen. Door piraten zo vroeg mogelijk te storen en logistieke middelen van piraten aan te grijpen, kan worden voorkomen dat piratengroepen naar zee vertrekken. Het wordt voor de piraten dan steeds moeilijker hun piraterijactiviteiten uit te voeren waardoor de kans op een kaping wordt verkleind.

Vraag 4
Klopt het dat de best management practices (BMP) nog altijd onvoldoende worden opgevolgd door reders? Klopt het nog steeds dat reders die zich aan de BMP's houden nauwelijks gevaar lopen?

Antwoord
Een zo volledig mogelijke toepassing van de BMP’s is de beste bescherming tegen piraterij maar biedt geen absolute garantie. Zeer kwetsbare schepen hebben nog steeds aanvullende bescherming nodig. Nederlandse reders passen de BMP’s in de regel goed toe. Uit rapportages blijkt dat de recent gekaapte schepen de BMP’s niet volledig hadden toegepast. Zo bevond zich op een aantal schepen bijvoorbeeld geen beveiligde ruimte voor de bemanning (een zogenaamde citadel).

Vraag 5
Hoe wordt de kuststrook precies aangepakt? Gebeurt dit vanuit de lucht, vanaf zee, of beide? Kunt u een aantal scenario’s schetsen die zich onder de nieuwe strategie mogelijk voordoen, met daarbij de precieze inzet van militaire middelen?

Antwoord
Met de aanpassing van het operatieplan kunnen onder strikte uitvoeringscriteria voortaan logistieke kampen vanuit de lucht worden aangepakt. Uit operationele veiligheidsoverwegingen kan de precieze inzet van militaire middelen hier niet worden beschreven.

Vraag 6
Hoe ver in het land zal geopereerd worden? Vanaf welke afstand zal geopereerd worden?

Antwoord
De logistieke kampen van de piraten bevinden zich op het strand van Somalië. Het gaat eerder om enkele honderden meters dan kilometers. Een verdere precisering is uit operationele veiligheidsoverwegingen hier niet mogelijk.*

Vraag 7
Tijdens de persconferentie na de ministerraad van donderdag 5 april sprak de minister-president over geheime militaire operaties waar hij niets over kon zeggen. Kan de Kamer daar (vertrouwelijk) over geïnformeerd worden?

Antwoord
Tijdens de persconferentie na de ministerraad van 5 april jl. werd de minister-president gevraagd of het uitgesloten is dat Nederlandse militairen ook maar kort even voet aan wal zetten op het strand, of waar dan ook in Somalië, en als dat uitgesloten is, hoe de infrastructuur precies zal worden aangevallen. In het inleidend statement heeft de minister-president al opgemerkt dat er geen sprake is van 'boots on the ground'. Vervolgens heeft hij, in antwoord op het tweede deel van de vraag, gezegd dat hij om operationele veiligheidsoverwegingen geen mededelingen over de wijze van optreden kan doen.

Vraag 8
Kunt u de posities van de overige EU-lidstaten schetsen ten aanzien van de robuustere aanpak? Zijn er landen tegen deze aanpak?

Antwoord
Over het Raadsbesluit en aangepaste operatieplan is met unanimiteit besloten. In enkele deelnemende landen zijn, net als in Nederland, nationale procedures van toepassing voordat overgegaan kan worden tot de bijdrage aan het aangepaste operatieplan.

Vraag 9
Houdt u voorlopig vast aan de nieuwe strategie, of zult daarnaast pleiten voor nieuwe maatregelen?

Antwoord
De regering volgt de ontwikkelingen en de effectiviteit van de huidige mogelijkheden om piraterij pro-actiever te bestrijden op de voet. De regering blijft de effecten van de missie evalueren en bepaalt dan of aanvullende maatregelen nodig zijn en of de huidige wijze van optreden moet worden aangepast.

Vraag 10
Welke landen gaan uitvoering geven aan deze nieuwe EU-operatie?

Antwoord
Operaties met effect op land maken deel uit van het operatieplan van Atalanta. Als de commandant van Atalanta zou besluiten dergelijke operaties uit te voeren, kan hij een beroep doen op militaire middelen die landen bijdragen aan Atalanta. Alle landen die middelen leveren aan operatie Atalanta kunnen dus een bijdrage leveren aan operaties met effect op land.

Vraag 11
Wat is de positie van de NAVO ten aanzien van de robuustere aanpak?

Antwoord
Behalve de uitvoering van operaties met effect op land, biedt het operatieplan van de Navo dezelfde proactieve mogelijkheden om piraterij aan te pakken als de EU.

Vraag 12
Het zogeheten EU-Operatieplan legt de beperkingen op aan manier van operaties. Welke ruimte biedt dit EU-Operatieplan? Welke ruimte biedt het NAVO-Operatieplan?

Antwoord
Zie vraag 11

Vraag 13
Kan en gaat Nederland acties uitvoeren op het land of aan de kust vanuit Somalisch binnenwater? En operaties binnen de baseline? En operaties in de territoriale wateren?

Antwoord
Nederland zal een bijdrage leveren aan de activiteiten die binnen de EU-operatie Atalanta en Navo-operatie Ocean Shield mogelijk zijn.

Vraag 14
Welk personeel wordt voor deze missie ingezet? Hoe verschilt dit met voorgaande missies? En ten aanzien van het materiaal?

Antwoord
De Nederlandse bijdrage aan Atalanta blijft ongewijzigd ten opzichte van de gemelde inzet in de artikel 100-brief van 1 juni 2011 (Kamerstuk 29521, nr 168). De Nederlandse bijdrage aan Ocean Shield is gewijzigd als gevolg van de uitfasering van de Lynx-helikopter en het verzoek van de Navo-capaciteiten te leveren op het gebied van informatie- en inlichtingenvergaring, zoals een onbemand vliegtuig en een onderzeeboot. Het personeel dat voor beide missies wordt ingezet is voor het merendeel afkomstig van Commando Zeestrijdkrachten. Voor de inzet van de Cougar-helikopters wordt gebruikgemaakt van personeel van het Commando Luchtstrijdkrachten. Ook wordt voor specialistische taken, zoals de verwerking van informatie en tolken, gebruikgemaakt van personeel van het Commando Landstrijdkrachten.

Vraag 15
Wat verwacht u ten aanzien van geweldsescalatie? Hoe groot is de kans dat de piraten zich zo reorganiseren dat ze robuuster terug zullen slaan?

Antwoord
Geweldsescalatie kan niet worden uitgesloten. Door strikte uitvoeringscriteria wordt dit risico wel zoveel mogelijk geminimaliseerd. Het pro-actievere optreden van de EU sinds de zomer van 2011 heeft tot nu toe niet geleid tot geweldsescalatie. De verwachting is dat hierin geen verandering komt.

Vraag 16
Kunt u aangeven wat de betrokkenheid is van landen in de regio?

Antwoord
Landen in de regio doen, hoewel beperkt, aan de bestrijding van piraterij. Oman, Yemen, Djibouti, Kenia, Tanzania, Seychellen en de Somalische regio’s Somaliland en Puntland voeren patrouilles uit. Ook Zuid-Afrika patrouilleerde al eerder in de straat van Mozambique. Ook zijn de landen betrokken bij de berechting van piraten en nemen zij actief deel aan discussies over piraterij in internationaal verband, zoals de Contactgroep Piraterij. Door maritieme capaciteitsopbouwprogramma’s van de International Maritime Organization (IMO) in het kader van de Djibouti Code of Conduct en binnenkort de EU kan ervan worden uitgegaan dat de betrokkenheid van de landen in de regio op termijn verder zal toenemen.

Vraag 17
Wat doet u om de kern van het probleem op het Somalische vasteland, zoals armoede en rechteloosheid, aan te pakken?

Antwoord
Om duurzame stabiliteit in Somalië te bereiken moet op een geïntegreerde manier gewerkt worden aan het vergroten van veiligheid, het versterken van bestuur, het opbouwen van een rechtsstaat en het bevorderen van ontwikkeling. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt primair bij de Somalische autoriteiten, met een ondersteunende rol voor de regio en de bredere internationale gemeenschap. Ook Nederland levert een bijdrage aan de stabilisering van Somalië (zie ook antwoorden op onderstaande vragen).

Vraag 18
Deelt u de mening dat intensivering van ontwikkelingssamenwerkingsprojecten noodzakelijk is, zoals extra inzet op economische projecten in het noordoosten, zoals onder andere het stimuleren van bedrijven die vis inblikken, de verbetering van havens en het bouwen van wegen?

Antwoord
Ontwikkelingsactiviteiten en economische investeringen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het bevorderen van stabiliteit. Er is echter een samenspel met de politieke en veiligheidssituatie: zolang geen sprake is van stabiliteit en veiligheid kan er ook geen redelijk stabiel investeringsklimaat ontstaan en zullen bedrijven weinig geneigd zijn om in fragiele staten activiteiten te ontplooien. Somalië is geen OS-partnerland van Nederland en heeft geen toegang tot het Nederlands bedrijfsleveninstrumentarium. In de brief van 16 september 2011 (22831, nr. 63) is een beperkte intensivering aangekondigd van de Nederlandse OS-inzet in Somalië. Deze intensivering zal gedeeltelijk gericht zijn op het bevorderen van sociaal-economische ontwikkeling in Somalië. Zo ondersteunt Nederland sinds kort een project van Kaalo Nederland (bijdrage van ongeveer EUR 200.000 voor periode 2012-13) gericht op het bevorderen van visserij en viswerking in Eyl.

Vraag 19
Kunt u uiteenzetten welke projecten op het gebied van ontwikkelingssamenwerking lopen en nog zullen lopen, bilateraal en in EU- en VN-verband?

Antwoord
In de brief van 16 september 2011 (22831, nr. 63) zijn de OS-inspanningen van Nederland en de EU uiteengezet. Momenteel ligt een aantal nieuwe projectvoorstellen ter beoordeling voor.
Tijdens de Somalië-conferentie in Londen van 23 februari 2012 kondigde minister Rosenthal een bijdrage van 2 miljoen euro aan voor een nieuw Trust Fund voor Somalië: het Multi-Donor Local Stability Fund (MDLSF). Dit fonds, waaraan ook het Denemarken, Noorwegen, Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Arabische Emiraten deelnemen, heeft tot doel om vredesdividend (bijv. sociaal-economische ontwikkelingsprojecten) voor de bevolking te creëren, representatief lokaal bestuur te ondersteunen en verzoening te bevorderen op lokaal niveau.

Vraag 20
Welke landen doen wat op het gebied van ontwikkelingssamenwerking? Kunt u hierbij financiële plaatjes leveren?

Antwoord
Een totaaloverzicht van de OS-bijdragen van andere landen aan Somalië is niet beschikbaar. Het Verenigd Koninkrijk geeft ongeveer GBP 50 miljoen per jaar aan OS (2011-2015) voor Somalië, Denemarken ongeveer EUR 14 miljoen per jaar en Noorwegen ongeveer EUR 5,5 miljoen per jaar. De EU heeft circa EUR 400 miljoen beschikbaar voor de periode 2008-13 uit het Europees Ontwikkelingsfonds.

Vraag 21
Wat is de totale Nederlandse ODA-bijdrage aan Somalië?

Antwoord
In periode 2009-2011 was Nederlandse ODA-bijdrage aan Somalië gemiddeld EUR 2,5 mln per jaar (exclusief humanitaire hulp). In de brief van 16 september 2011 is een beperkte intensivering aangekondigd. Naar verwachting zal de gemiddelde jaarlijkse ODA-bijdrage voor de jaren 2012-2015 uitkomen op ongeveer EUR 3 mln per jaar. In 2011 droeg Nederland EUR 18,3 mln bij aan humanitaire hulpverlening in Somalië (exclusief core bijdragen aan VN-organisaties).

Vraag 22
Kunt u uiteenzetten wat de Nederlandse inzet op het gebied van diplomatie is ten aanzien van de situatie in Somalië? Concreet in inzet en taken, alsmede in budget?

Antwoord
Op het vlak van diplomatie ziet de regering een belangrijke rol weggelegd voor de EU. De EU is de grootste donor in Somalië. Zoals gesteld in de brief van 16 september 2011 (22831 nr. 63) vertaalden de omvangrijke OS-investeringen van de EU zich tot voor kort nog onvoldoende in politiek gewicht in Somalië. De recente benoeming van een EU Speciaal Vertegenwoordiger (EUSV) voor de Hoorn van Afrika, Alexander Rondos, geeft zicht op verbetering op dit vlak. Namens de EU werkt de heer Rondos aan intensivering van de politieke dialoog met de Transitional Federal Institutions en andere relevante Somalische spelers, vanzelfsprekend in samenspel met de VN en AU. De heer Rondos zal de komende tijd prioriteit geven aan Somalië. De regering volgt zijn inzet met interesse en zal blijven aandringen op vormgeving van een geïntegreerd EU-beleid t.a.v. Somalië.
De bilaterale politieke dialoog van Nederland met Somalië is complementair en ondersteunend aan de genoemde EU-dialoog. Hierin worden ook specifieke Nederlandse belangen aan de orde gesteld, zoals het bevorderen van terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers uit Somalië. Nederland neemt actief deel aan internationaal overleg over Somalië, zoals de International Contact Group on Somalia en de Somalië-conferentie in Londen van 23 februari jl.

Vraag 23
Hoe worden vissersboten van piratenboten onderscheiden?

Antwoord
Vissersboten en piratenboten verschillen niet van elkaar, al is de lading wel een indicatie van wat het gebruikersdoel is. Onderscheidend zijn vooral het gedrag van de opvarenden en de wijze waarop de boot wordt gevaren, zoals de snelheid en de mate van koerswijzigingen. Goede en betrouwbare inlichtingen en situational awareness zijn daarom van belang.

Vraag 24
Hoe garandeert u dat de infrastructuur en eigendommen van piraten aangetast worden, en geen onschuldige burgers en hun eigendommen? Hoe zal de EU reageren indien burgers worden geraakt?

Antwoord
Alle geweldgebruik in het kader van een militaire operatie moet proportioneel zijn. Het risico van onbedoelde nevenschade kan bij geen enkele operatie worden uitgesloten, maar wordt door de hantering van strikte uitvoeringscriteria door de EU wel geminimaliseerd. Uit operationele veiligheidsoverwegingen kan hier in het openbaar niet verder op worden ingegaan.

Vraag 25
Deelt u de mening dat escalatie van geweld kan bijdragen aan een negatief beeld van Somaliërs ten aanzien van buitenlandse inmenging? Zo ja, wat gaat u hier aan doen?

Antwoord
De afgelopen periode is er intensief geconsulteerd met verschillende betrokken partijen over operaties met effect op land. Hieruit is duidelijk geworden dat er brede steun is voor de aanpassing van het operatieplan bij de Somalische autoriteiten, zowel nationaal, regionaal als lokaal, bij de landen in de regio en bij de VN.
In het algemeen kan gebrekkige kennis of onvoldoende betrokkenheid van de lokale bevolking bij militaire operaties leiden tot negatieve beeldvorming. Het belang van strategische communicatie en beïnvloeding van de beeldvorming wordt in toenemende mate onderkend door de internationale gemeenschap. Specifiek wordt in de context van de Contactgroep Piraterij gewerkt aan een communicatiestrategie waarbij kernboodschappen op elkaar worden afgestemd.
Verder dringt Nederland erop aan dat Atalanta in nauw overleg met de lokale en de regionale autoriteiten werkt aan een concreet communicatieplan dat zich specifiek richt op operaties met effect op land.

Vraag 26
Is een militaire operatie de meest kostenefficiënte inzet voor het probleem, en zo ja, hoe kunt u dat aantonen?

Antwoord
Piraterij kost de internationale gemeenschap, maar ook de regio, miljarden euro’s per jaar. De militaire inspanningen kosten een fractie daarvan. De internationale gemeenschap bestrijdt piraterij niet alleen met militaire middelen, maar ook door in te zetten op beëindiging van straffeloosheid van piraterij door het vervolgen van piraten en piratenleiders en de aanpak van de financiële netwerken achter piraterij. Door het opleiden en versterken van de maritieme capaciteiten van Somalië en de landen in de regio kan de regio op termijn zelfstandig de wetteloosheid op deze wateren wegnemen. Deze integrale aanpak van piraterij, waar militaire inzet deel van uitmaakt, is een doelmatige aanpak van het probleem.

Vraag 27
Klopt het dat de autoriteiten van Puntland een groot aantal leidende piratenbendes op zouden kunnen pakken? Zo ja, deelt u de mening dat Nederland energie in diplomatieke druk moet steken om dit te bevorderen?

Antwoord
Het afgelopen jaar hebben de Puntlandse autoriteiten enkele acties uitgevoerd tegen piraten, waarbij ten minste één piratenleider is opgepakt. Het is onduidelijk of de Puntlandse autoriteiten voldoende capaciteiten hebben en bereid zijn om piratenkampen en piratengroeperingen op gestructureerde wijze aan te pakken. Nederland grijpt iedere mogelijkheid aan, zowel multilateraal als in directe gesprekken, om de Puntlandse autoriteiten ertoe te bewegen hun inspanningen op gebied van piraterijbestrijding verder te intensiveren.

Vraag 28
Verschillende nieuwsbronnen melden dat Somalische piraten recentelijk de beschikking hebben gekregen over nieuwe, hoogwaardige wapens uit Libië. Het gaat hierbij om mijnen en schouderwapens (Stingers) waarmee raketten kunnen worden afgevuurd. Dit kan leiden tot (tegen)acties in een hoger geweldsspectrum door piraten. Is een dergelijke escalatie van geweld meegenomen in de risicoanalyse die is uitgevoerd en waarin de risico’s door u aanvaardbaar worden genoemd?

Antwoord
De nieuwsberichten zijn bij Defensie bekend. De MIVD heeft deze berichten betrokken bij de beoordeling van de dreiging.

Vraag 29
Betekent de uitbreiding van het operatiegebied tot en met de kust van Somalië dat er geen doelen zullen worden aangevallen op het kustgebied van de semi-autonome staten Puntland en Somaliland?

Antwoord
Somalië is de enige internationaal erkende staat, Puntland en Somaliland worden gezien als sub-nationale, regionale autoriteiten binnen de staat Somalië. De uitbreiding van het operatiegebied behelst daardoor in beginsel ook de kustgebieden van Puntland en Somaliland.

Vraag 30
Hoe is internationaal gereageerd op het voornemen van de Europese Unie om doelen van piraten op de Somalische kust aan te pakken? Zijn landen als China, Rusland en India die ook actief zijn in de internationale strijd tegen piraterij, van plan operaties op de kuststrook van Somalië te steunen? In hoeverre hebben zij zich uitgesproken over dit voornemen?

Antwoord
Internationaal wordt er steun uitgesproken voor pro-actiever optreden tegen piraterij, zoals onder andere blijkt uit de communiqués van de Contactgroep Piraterij. Het is niet bekend of landen als China, Rusland en India zich expliciet hebben uitgesproken over operaties met effect op land en of zij plannen hebben zelf dergelijke operaties uit te voeren. In de VN-Veiligheidsraad hebben China en Rusland voor resolutie 1851(2008) gestemd, die optreden op het Somalische vasteland ter bestrijding van piraterij autoriseert.

Vraag 31
Hoe worden de inlichtingen verzameld die noodzakelijk zijn om te bepalen waar zich de logistieke kampen van piraten exact bevinden? U geeft in de brief aan dat in het kader van de NAVO-operatie Ocean Shield Nederland een onderzeeboot en onbemande vliegtuigen beschikbaar stelt voor beeldopbouw bij bepaalde locaties op en voor de kust van Somalië. Worden deze inlichtingen ook gebruikt voor de EU-missie Atalanta?

Antwoord
De informatie over de logistieke kampen wordt verzameld door vliegtuigen en varende eenheden van landen die deelnemen aan de internationale antipiraterijoperaties. Deze informatie wordt met elkaar gedeeld. De door Nederlandse eenheden, binnen operatie Ocean Shield, verzamelde inlichtingen worden dus ook beschikbaar gesteld aan eenheden van operatie Atalanta.

Vraag 32
Kunt u aangeven of het te verwachten is dat het operatieplan van de NAVO-antipiraterijmissie Ocean Shield eveneens zal worden aangepast om het operatiegebied uit te breiden naar Somalische kust? Bent u bereid daarvoor te pleiten?

Antwoord
Op dit moment is er geen overeenstemming in Navo-verband over het uitvoeren van operaties met effect op land. Nederland zal de komende tijd hiervoor blijven pleiten.

Vraag 33
Zal de uitbreiding van het mandaat van Atalanta gevolgen hebben voor de manier waarop de Hr. Ms. Van Amstel van april tot juni zal worden ingezet? Kan en zal de Van Amstel een bijdrage leveren aan de bestrijding van piraterij aan de kust?

Antwoord
De aanpassing van het operatieplan van Atalanta maakt het mogelijk onder strikte uitvoeringscriteria operaties met effect op land uit te voeren. Als de commandant van Atalanta besluit dergelijke operaties uit te voeren zou hij gedurende de inzetperiode een beroep kunnen doen op Hr. Ms. Van Amstel. Zie ook vraag 6.

Vraag 34
Wat zal de bijdrage van Nederland zijn aan de bestrijding van piraterij op de Somalische kust? Welke middelen en welk materieel zal hiervoor worden ingezet?

Antwoord
De artikel 100-brief (Kamerstuk 29521, nr. 168) en de aanvulling daarop (Kamerstuk 29521, nr. 182) gaan over de Nederlandse bijdrage aan de operatie Atalanta, die operaties met effect op land toestaat, en de operatie Ocean Shield tot en met eind 2012. Met deze brieven wordt uw Kamer geïnformeerd over in te zetten middelen en materieel.

Vraag 35
Welk type helikopter zal worden meegenomen aan boord van de Hr. Ms. Van Amstel tijdens de inzetperiode? Op welke manier wordt deze helikopter ingezet voor de bestrijding van piraterij tot en met de kuststrook van Somalië?

Antwoord
De Hr. Ms. Van Amstel is uitgerust met een Lynx-helikopter. Deze helikopter zou door de commandant van de EU kunnen worden opgeroepen om een bijdrage te leveren aan operaties met effect op land.

Vraag 36
Het uitbreiden van het operatiegebied van Atalanta zorgt niet voor een uitbreiding of aanpassing van de Nederlandse bijdrage aan deze missie. Hebben andere landen besloten of zullen andere landen besluiten meer of andere middelen of materieel bij te dragen ten gevolge van de verbreding van het operatiegebied?

Antwoord
De uitbreiding van het operatiegebied heeft vooralsnog niet geleid tot uitbreiding of aanpassing van de bijdragen van andere landen. Met de reeds aangeboden eenheden beschikt EU-operatie Atalanta al over de benodigde middelen om acties vanuit de lucht uit te kunnen voeren.

Vraag 37
Wat zijn op het moment van indienen van deze vragen (17 april 2012) de bezigheden geweest van de Hr. Ms. Van Amstel in het kader van de operatie Atalanta sinds 1 april 2012?

Antwoord
Hr. Ms. Van Amstel voert patrouilles uit in de Golf van Aden en heeft WFP-transporten geëscorteerd.

Vraag 38
Hoe breed is de kuststrook van Somalië waarbinnen operaties zijn toegestaan?

Antwoord
Uit operationele veiligheidsoverwegingen kan hier geen exact antwoord op de vraag worden gegeven. Zie ook antwoord op vraag 6.*

Vraag 39
Onder welke uitvoeringscriteria wordt Atalanta te land uitgevoerd?

Antwoord
Er worden binnen Atalanta geen operaties te land uitgevoerd. Het gewijzigde optreden van Atalanta betreft de aanpak van logistieke kampen van piraten vanuit de lucht en is gericht op de aanwezige logistieke voorraden. De gewijzigde inzet is dus niet gericht op de piraten. Operaties met effecten op het land worden pas uitgevoerd nadat er afdoende inlichtingen zijn verzameld. Om operationele veiligheidsoverwegingen kan hier niet worden ingegaan op de uitvoeringscriteria die worden gehanteerd bij operaties met effect op land.
Alle geweldgebruik in het kader van een militaire operatie moet proportioneel zijn. Het risico van onbedoelde nevenschade kan bij geen enkele operatie worden uitgesloten, maar wordt door de hantering van strikte uitvoeringscriteria door de EU wel geminimaliseerd. Uit operationele veiligheidsoverwegingen kan hier in het openbaar niet verder op worden ingegaan.

Vraag 40
Wat zijn “operaties met effecten op de Somalische kust”? Welke wapens en wapensystemen worden daarbij ingezet?

Antwoord
Met operaties met effecten op land wordt het, vanuit de lucht, aangrijpen** van logistieke kampen van piraten bedoeld. De EU hanteert daarvoor strikte uitvoeringscriteria. Dit betekent dat operaties, wapens en wapensystemen aan deze criteria moeten voldoen. Alle geweldgebruik in het kader van een militaire operatie moet proportioneel zijn. Het risico van onbedoelde nevenschade kan bij geen enkele operatie worden uitgesloten, maar wordt door de hantering van strikte uitvoeringscriteria door de EU wel geminimaliseerd. Uit operationele veiligheidsoverwegingen kan hier in het openbaar niet verder op worden ingegaan.

Vraag 41
Wat staat er in het operatieplan van Atalanta? Kan de Kamer inzage krijgen in dit plan? Zo niet, kan de Kamer een samenvatting krijgen?

Antwoord
Uit operationele veiligheidsoverwegingen is het operatieplan geclassificeerd en niet beschikbaar voor inzage.

Vraag 42
Wat zijn de precieze grenzen van het operatiegebied van Ocean Shield? Worden de schepen en helikopters genoemd onder Ocean Shield alleen ingezet voor Ocean Shield? Worden de Cougars uitgerust met wapensystemen? Zo ja, welke?

Antwoord
Het operatiegebied van Ocean Shield eindigt bij de Somalische kust (waterlijn). Er kunnen bij deze operatie daarom geen effecten op het land worden bereikt zoals bij de EU-operatie Atalanta. Deze aanvullende artikel 100-brief gaat over de Nederlandse bijdrage van Hr. Ms. Rotterdam, met twee gemaritimiseerde Cougarhelikopters aan boord, en Hr. Ms. Evertsen, uitgerust met een Lynx-helikopter, aan de Navo-operatie Ocean Shield. De Cougar-helikopters zijn evenals de Lynxhelikopter standaard uitgerust met een mitrailleur (MAG of .50).

Vraag 43
Welk type tactische UAV (ombemand vliegtuig) wordt toegevoegd aan de capaciteit van Hr. Ms. Rotterdam? Wordt deze UAV ingezet voor zowel Ocean Shield als Atalanta?

Antwoord
Aan Hr. Ms. Rotterdam wordt een tactische UAV van het type ScanEagle*** toegevoegd. De producten van alle intelligence, surveillance and reconnaissance (ISR)-systemen ten behoeve van piraterijbestrijding worden internationaal gedeeld zonder onderscheid te maken tussen de verschillende operaties.

Vraag 44
Zijn er afspraken gemaakt om schepen of andere wapensystemen tijdelijk te detacheren voor andere taken tijdens de inzetperiode voor Ocean Shield? Zo ja, onder welke omstandigheden kan dit gebeuren?

Antwoord
Nee.

Vraag 45
Wordt de eenheid van mariniers aan boord van de Rotterdam gebruikt in Atalanta, Ocean Shield, of beide operaties? Hoe worden de kleinere varende eenheden ingezet om de kust te blokkeren? Betekent dit dat de Rotterdam ook ingezet wordt voor Atalanta?

Antwoord
Deze artikel 100-brief gaat over de inzet van Hr. Ms. Rotterdam, inclusief alle middelen waarmee dit Landing Platform Dock wordt uitgerust, ten behoeve van de Navo-operatie Ocean Shield. De kleine varende eenheden worden ingezet zoals eerder Hr. Ms. Johan de Witt in 2010 en Hr. Ms. Zuiderkruis in 2011 deze eenheden inzetten. Door de inzet als Afloat Forward Operating Base is Hr. Ms. Rotterdam in staat een groot deel van de kust te blokkeren, waardoor piraten de toegang tot zee kan worden ontzegd.

(ministerie van Defensie, 20 april 2012)

* Duitse nieuwsbronnen spreken over een inzet in de kuststrook tot maximaal twee kilometer van de waterlijn. Het weblog Augen Geradeaus! van collega Thomas Wiegold heeft de tekst van de Duitse 'artikel 100 brief' gepubliceerd, daarin staat te lezen: "Deutsche Einsatzkräfte dürfen bis zu einer Tiefe von maximal 2.000 Metern gegen logistische Einrichtungen der Piraten am Strand vorgehen. Sie werden hierfür nicht am Boden eingesetzt." Zie verder bijvoorbeeld het artikel 'Kampf um die Zwei-Kilometer-Marke' van Der Spiegel.
** 'Aangrijpen' is militair jargon (en een lelijk Germanisme) voor 'aanvallen'.
*** Het is voor zover ik weet voor het eerst dat aan de Tweede Kamer gemeld wordt dat de ScanEagle mini-UAV wordt ingezet. Nederland kent dit toestel goed uit Uruzgan, waar het door de Australische coalitietroepen vanaf Kamp Holland werd gebruikt.

Strijd tegen Somalische piraten: geen Nederlandse 'boots on the ground'

(Het kabinet heeft donderdag na afloop van de ministerraad e.e.a. gezegd over de nieuwe aanpak van Somalische piraten aan land en op de binnenwateren. Er is een artikel 100-brief vastgesteld inzake de Nederlandse deelname aan Europese operatie Atalanta en de NAVO-operatie Ocean Shield. Uit het onderstreepte zinnetje in het persbericht blijkt dat er geen defensiepersoneel aan land zal worden ingezet. Blijven dus over: aanvallen vanuit de lucht; vanaf zee, en vanaf de binnenwateren. Premier Rutte benadrukte dat het daarbij zal gaan om het bestrijden van de infrastructuur van de piraten (Bootjes? Brandstofvoorraden? Onderkomens?) De aangekondigde Kamerbrief staat nog niet online, hdv)

Piratenkampen aanpakken

Piratenkampen op de Somalische kust kunnen vanaf nu worden aangepakt. Het kabinet heeft een brief aan de Tweede Kamer gezonden over dit besluit van de Europese Unie. Het betreft een wijziging in het operatieplan Atalanta, de piraterijbestrijdingsmissie van de EU.  Dit past in het streven van het kabinet om piraten zo effectief mogelijk te bestrijden.

Om operationele en veiligheidsrisico's zo klein mogelijk te maken, is het nieuwe optreden gebonden aan strikte uitvoeringscriteria. Ook is uitgesloten dat militairen aan land gaan. De Somalische overheid stemt in met het EU-besluit, dat aansluit bij resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Het fregat Hr. Ms. Van Amstel vertrok vorige week uit Den Helder naar het operatiegebied.

Het kabinet heeft ook besloten de Nederlandse bijdrage aan de NAVO-operatie Ocean Shield in de tweede helft van dit jaar te wijzigen. In plaats van de Hr. Ms. Tromp worden achtereenvolgens de Hr. Ms. Evertsen en de Hr. Ms. Rotterdam ingezet. Deze twee schepen hebben helikopters aan boord die de situatie ter plaatse goed in kaart kunnen brengen. Voor dat doel heeft het kabinet ook besloten opnieuw een onderzeeboot in te zetten en Hr. Ms. Rotterdam uit te rusten met een onbemand vliegtuig. Bovendien neemt Hr. Ms. Rotterdam enkele kleinere schepen mee aan boord waardoor het in een groter gebied piraten het opereren onmogelijk kan maken.

(Persbericht Ministerraad, 5 april 2012)

Minister Hillen: "EU, trek initiatief naar je toe"

“We moeten de piraten niet alleen op zee aanpakken, als ze op het punt staan toe te slaan, maar ook de criminele netwerken op het land. Zo behouden wij – en niet de piraten – het initiatief.” Dat betoogde minister Hans Hillen vandaag in Brussel tijdens een ontmoeting met zijn ambtgenoten van de Europese Unie.

De EU-ministers werden bijgepraat over de antipiraterij-missie Atalanta voor de kust van Somalië. Deze operatie is tot en met 2014 verlengd en Nederland overweegt daaraan weer bij te dragen. Hierover gaat binnenkort een brief naar de Tweede Kamer.

Private beveiliging
De minister hield zijn collega´s voor zich zorgen te maken over de discussie om gewapende private beveiligingsteams aan boord van koopvaardijschepen toe te staan. “Naar mijn stellige overtuiging is gewapende bescherming van de commerciële scheepvaart voor de kust van Somalië een taak van de krijgsmacht.” De minister heeft daarom de Koninklijke Marine de opdracht gegeven zo’n 50 tot 100 schepen per jaar te kunnen beschermen. “Dat is genoeg om kwetsbare schepen die onder Nederlandse vlag varen te beschermen. De krijgsmacht kan dit opbrengen. Het is een kerntaak van de overheid. De marine is opgericht – en is er nog steeds – om de zeeën vrij te houden. Privatisering van taken die voortvloeien uit het geweldsmonopolie is een heilloze weg.”

Meer tankvliegtuigen
In Brussel werd vooral gesproken over de vooruitgang van Europese Defensiesamenwerking, zodat de EU een concrete bijdrage kan presenteren op de NAVO-top in mei in Chicago.

Ook kwam het gebrek aan tankvliegtuigen aan bod, zoals dat tijdens het Libië-conflict duidelijk werd. De Europese vloot telt zo’n 40 tankers, terwijl de Amerikaanse vloot over ongeveer 650 toestellen beschikt. Frankrijk en het Europese Defensie Agentschap namen hierin het initiatief tot EU-samenwerking, waarbij een rol in het verschiet ligt voor het European Air Transport Command bij Vliegbasis Eindhoven. Nederland wil graag deelnemen, ook met het oog op de eventuele vervanging van de 2 Nederlandse tankvliegtuigen na 2020.

Gezamenlijk veldhospitaal
Hillen tekende verder een intentieverklaring voor de ontwikkeling van een snel uitzendbaar veldhospitaal. Daaraan doen 12 landen mee onder leiding van Italië. Ook is Nederland bereid een grotere rol te spelen in een forensisch laboratorium dat onder leiding van Frankrijk wordt ingezet in Afghanistan. Hierin worden inlichtingen vergaard over het gebruik van geïmproviseerde explosieven, gericht op het achterhalen en bestrijden van het netwerk achter de bommenleggers.

(bron: ministerie van Defensie, 22 maart 2012)