43 Gemechaniseerde Brigade (ca. 3.000 militairen) in Havelte wordt versterkt met een Duits tankbataljon en gaat op haar beurt deel uitmaken van de Eerste Duitse Pantserdivisie. Deze geïntegreerde eenheid is eind 2019 operationeel. Dat hebben minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert en haar Duitse collega Ursula von der Leyen bekendgemaakt. Later dit jaar ondertekenen beide landen de formele samenwerkingsovereenkomst.
Als onderdeel van de samenwerking met Duitsland brengt Nederland zijn 16 resterende tanks in.
Van het Duitse tankbataljon wordt 1 compagnie van zo’n 100 militairen bemand door Nederlands personeel. Die krijgen Bergen-Hohne als nieuwe thuisbasis. De overige onderdelen van 43 Gemechaniseerde Brigade blijven op de huidige locaties gelegerd.
Versterking capaciteiten
Nederland heeft nog 16 Leopard 2A6-tanks. Duitsland moderniseert ze en brengt ze onder in een Duitse pool. Nederland least vervolgens de benodigde 18 tanks.
Nederlandse Leopard 2A6
Volgens beide ministers draagt deze nieuwe grensverleggende samenwerking bij aan de wens van de NAVO en de EU om de militaire capaciteiten te versterken. Von der Leyen: "Dit project versterkt het militaire vermogen van het bondgenootschap en versterkt ook de onderlinge banden binnen de NAVO."
Voor Nederland is internationale samenwerking een van de pijlers van het defensiebeleid. 4 Jaar geleden stelde Nederland om financiële redenen de tankeenheden buiten gebruik. Sindsdien onderzoekt Defensie de mogelijkheden om de kennis van het optreden met en tegen tanks te behouden. In overleg met Duitsland bleek meer mogelijk: een integratie van eenheden, waarbij Nederland gebruikmaakt van Duitse tanks.
Minister Hennis-Plasschaert: "Na de integratie van 11 Luchtmobiele Brigade in de Duitse Division Schnelle Kräfte is dit opnieuw een baanbrekende stap in de samenwerking met Duitsland. Deze integratie is een grote verbetering van de Europese mogelijkheden om op te treden."
Door de samenwerking beschikken Duitsland en Nederland vanaf 2019 over een volledig geïntegreerde gevechtseenheid met tanks, pantserinfanterie en andere capaciteiten
Beide landen kunnen individueel besluiten over de inzet van hun eigen capaciteiten.
Benelux
Nederland werkt veel met andere landen samen. Zo beginnen de luchtmachten van België en Nederland eind 2016 met de gezamenlijk luchtruimbewaking van de Benelux-landen, mits de parlementen van de 3 landen instemmen met het verdrag hierover dat in maart van dit jaar is gesloten.
Vandaag is geen leuke dag. Voor u niet en voor mij niet. En de reden hiervoor is natuurlijk dat we vandaag officieel afscheid nemen van de tank en de daarbij horende ‘way of live’. Wij nemen afscheid van de Zware Cavalerie.
De landmacht heeft in de afgelopen vijf eeuwen van Nederlandse onafhankelijkheid een dominante rol gespeeld. Al in de dagen van de Republiek der Verenigde Nederlanden komen wij de stamregimenten tegen van de eenheden die vanmiddag worden ontbonden. Op 17 oktober 1588 werd het Vaan Lansiers van Paulus Bacx opgericht, stameenheid van het Regiment Huzaren van Sytzama. Het was de tijd van de Tachtigjarige Oorlog die de basis legde voor een vrije en onafhankelijke Nederlandse staat. De Prinsen Maurits en Frederik Hendrik stonden aan de wieg van het Staatse Leger dat een sleutelrol vervulde in het succes van onze onafhankelijkheidsstrijd. 28 april 1668 was de dag dat Ernst Willem van Haren zijn cavalerieregiment oprichtte, stameenheid van het Regiment Huzaren Prins van Oranje.
Luitenant-generaal De Kruif, Commandant Landstrijdkrachten
Het jonge Koninkrijk der Nederlanden werd in 1815 al direct bedreigd door Napoleon. In de velden ten zuiden van Brussel werd in de slagen bij Quatre-Bras en Waterloo de macht van Napoleon definitief gebroken. Slagen waarbij de net opgerichte Koninklijke Landmacht zich onderscheiden heeft door moedig optreden. De cavalerieregimenten hebben zich tot het uiterste geweerd en een hoge prijs betaald. Niet voor niets is hun inzet beloond met de standaardopschriften “QUATRE-BRAS” en “WATERLOO”. Het andere opschrift: `TIENDAAGSCHE VELDTOCHT 1831’ houdt de gedachte levend aan het optreden in de zuidelijke Nederlanden.
Een groot aantal reorganisaties mondde in 1867 uit in een nieuwe organisatie met vier gelijksoortige eenheden, die werden aangeduid als het 1e, 2e 3e en 4e Regiment Huzaren. Als gevolg van bezuinigingen tussen de wereldoorlogen werden deze regimenten meermalen gereduceerd tot soms minder dan de helft van hun oorspronkelijke sterkte. De jarenlange verwaarlozing en bezuiniging hebben geleid tot een krijgsmacht die niet meer in staat was haar taak te verrichten. Ondanks de strijdlust en het heldhaftig optreden van ook de huzarenregimenten in mei 1940 in de strijd rond de Residentie, Rotterdam en bij de Grebbelinie bleek dit een vergeefse strijd te zijn.
Na de Tweede Wereldoorlog werd in de jaren vijftig de Koude Oorlog een feit en ontstond de NAVO. In het kader van de bondgenootschappelijke inzet werd hard gebouwd aan een capabele krijgsmacht. Voor de cavalerie was het de tijd waarin de tank haar intrede deed en in belangrijke mate de slagkracht van de Koninklijke Landmacht bepaalde. Op het hoogtepunt telde het arsenaal niet minder dan 960 gevechtstanks. De hoge kwaliteit van onze huzaren en tanks werd bewezen in nationale en internationale competities, zoals het winnen van de Canadian Army Trophy.
Het einde van de Koude Oorlog had grote gevolgen voor de cavalerie. Zowel het aantal bataljons als het aantal tanks per bataljon werd sterk gereduceerd. Voor 43, 41 en 59 Tankbataljon viel achtereenvolgens het doek. Met de Leopard 2 A6 beschikte de cavalerie tot het laatst over een tank van wereldklasse.
De overgebleven tankbataljons zijn de laatste decennia voortdurend ingezet. Als Battlegroup of als PRT, met en zonder tanks. Het onderstreept de spreekwoordelijke veelzijdigheid van deze eenheden.
De inzet van de tankbataljons in de afgelopen twintig jaar heeft enkele duizenden veteranen opgeleverd, veteranen die zorg en aandacht verdienen. Juist omdat binnen de Koninklijke Landmacht bij de veteranenzorg de regimenten en korpsen een sleutelrol vervullen is door mijn voorganger besloten de regimenten te ontbinden en niet op te heffen. Alleen zo blijft een kader in stand waarin men elkaar kan vinden en steunen. Een ontbonden regiment kan dit echter niet alleen. Daarom heeft Hare Majesteit de Koningin besloten dat de tradities van de ontbonden regimenten in bewaring zullen worden gegeven bij het Regiment Huzaren Van Boreel. Gelukkig bleek immers ook deze week weer dat er nog steeds behoefte is aan Verkenners…..
In het vaste vertrouwen dat dit regiment haar ontbonden zusterregimenten in alles zal steunen zal ik in het tweede deel van de ceremonie de cravate met de namen van de ontbonden regimenten aan de standaard van dit regiment hechten. Als uitvloeisel van dit Koninklijk Besluit zal ik zo dadelijk eerst overgaan tot het innemen van de standaarden van het Regiment Huzaren van Sytzama en het Regiment Huzaren Prins van Oranje.
(...)
Staat u mij toe de ceremonie van vandaag ook nog in een ander perspectief te plaatsen. Velen van ons hebben de afgelopen decennia en jaren gediend in missies. Hoewel de intensiteit van deze missies soms sterk varieert, opereer je in gebieden die totaal anders zijn dan in Nederland. Waar we ook waren, op geen enkele plaats was de levensstandaard ook maar enigszins te vergelijken met de situatie in Nederland. In Bosnië zijn geen sociale voorzieningen en is de economie grotendeels afhankelijk van zwart geld. In Irak bestaat geen enkele ziektekostenverzekering en in Afghanistan moet je als kind twintig kilometer lopen om je door ISAF te laten opvangen en helpen aan een gebroken been. Alle veteranen die terugkomen uit deze missie delen veel ervaringen, waarvan er één unaniem is. En dat is dat wij in Nederland leven in het Paradijs.
Het woord ‘crisis’ is voor ons, veteranen, namelijk niet te plaatsen, en zeker niet in relatie tot Nederland. In een land in crisis heb je immers geen onbeperkt toegang tot geneeskundige zorg, alle kansen in het onderwijs, vrij gebruik van internet en een overheid die overal voor zorgt, soms zelfs voor te veel dingen wil zorgen. En wij mogen alles zeggen wat we willen, ongeacht rang, stand sekse, geaardheid of ras. Samengevat in een goed Achterhoeks woord: in Nederland is niks te noelen!
Circa 70 jaar geleden was dit anders. Nederland en Nederlands-Indie waren bezet. Er was geen vrijheid van meningsuiting, homo-sexuelen werden gebrandmerkt en Joden vervolgd. Het onderwijs was niet vrij en de geneeskundige zorg beperkt. En zelfs aan basis levensbehoeften, zoals voedsel, kon deels niet meer worden voorzien. Dames en heren, dat was niet eens een generatie geleden. De prijs voor de vrijheid was hoog, en werd niet alleen door Nederlanders betaald.
In Nederlandse grond liggen meer dan 50.000 geallieerden begraven. In Margraten, Oosterbeek, Groesbeek, Bergen op Zoom, Amerikanen, Britten, Canadezen, Polen, Fransen, Australiers, Vrijheid is niet vrij, en zeker niet gratis. Soms moet je vechten voor je vrijheid, vechten voor de vrijheid van anderen of moeten anderen vechten voor onze vrijheid. Dat besef is niet alleen in filosofisch opzicht essentieel, maar we moeten ons ook realiseren dat je niet zo maar kunt vechten. Vechten vergt immers een krijgsmacht die goed materieel heeft en de beste mensen. Mensen die in staat zijn de opdracht boven hun eigen veiligheid te stellen, de groep belangrijker te vinden dan hun eigen belang en kennis te maken met de fysieke en psychische grenzen van een mens, en soms zelfs daaroverheen te gaan. Dit alles samen te voegen en te operationaliseren vergt jarenlange training en vorming.
En daar hebben we een uitdaging. Nederland voelt zich veilig. Vechten voor je vrijheid is niet opportuun, vechten voor de vrijheid van anderen is steeds minder vanzelfsprekend en de begraafplaatsen van geallieerden zijn meer een natuurpark dan een waarschuwing. En dus hebben we ook minder geld over voor Defensie. Dat is de echte reden dat we hier staan.
Maar ik wil niet afsluiten met een sombere boodschap. Ik wil deze gelegenheid vooral gebruiken om hier, publiekelijk, de cavalerie en iedereen die haar een warm hart toedraagt mijn bewondering aan te bieden voor de buitengewoon waardige wijze waarop kennis genomen is van het besluit afscheid te nemen van de tanks, dit besluit razendsnel is omgezet in actie en de wijze waarop het personeel hiermee is omgegaan. Het maakt mij trots en nederig tegelijk hier vandaag als Commandant Landstrijdkrachten te mogen staan. Het laat zien dat we soms middelen moeten inleveren, maar dat onze ruggengraat ongebroken is. En onze ruggengraat is de mens en de trots, toewijding moed en opoffering die daarbij hoort. En dat blijft.
Met het ‘opleggen van de standaarden’ zullen zondag 16 september in Den Haag de cavalerieregimenten Huzaren van Sytzama en Huzaren Prins van Oranje worden ontbonden. Het is een gevolg van het afscheid van de tank als zwaarste manoeuvremiddel en het opheffen van de tankbataljons als gevolg van de bezuinigingen bij Defensie.
Het Regiment Huzaren van Sytsama en het Regiment Huzaren Prins van Oranje worden deze dag officieel ontbonden met groot ceremonieel in aanwezigheid van veteranen, oudgedienden en parate troepen. Ook het voltallige Cavalerie Ere Escorte zal met ongeveer 60 ruiters aantreden. De muzikale omlijsting wordt verzorgd door het Fanfare Korps Koninklijke Landmacht Bereden Wapens en het Reünieorkest van het Trompetterkorps der Cavalerie.
Tijdens de ceremonie zullen de standaarden worden opgelegd, dat wil zeggen overgedragen aan Commandant Landstrijdkrachten, Luitenant-generaal de Kruif. De tradities van de tankregimenten worden belegd bij het regiment Huzaren van Boreel. Dit regiment krijgt dan ook de verantwoordelijkheid voor het bewaren van de tradities van het al eerder ontbonden regiment Huzaren Prins Alexander. Zo draagt ook bij de ontbonden regimenten een actief dienende commandant zorg voor gewonden, nabestaanden en veteranen. Vanuit de traditiehandhaving blijven de faciliteiten voor traditiehandhaving, reünies en herdenkingen voor de ontbonden regimenten van kracht.
Dit ceremonieel vindt plaats in Den Haag, toegankelijk voor het publiek, op de Lange Voorhout. De aanvang is 1300u, de ceremonie zal tot 1400u duren.
OPINIE Maak van defensie geen politieke speelbal. Onze veiligheid en welvaart zijn onlosmakelijk verbonden met stabiliteit en vrijheid elders in de wereld.
Kees Homan*
Het is ruim een jaar geleden dat het defensiepersoneel op de website van het ministerie van defensie kon kennisnemen van de zin die de ministerraad schrapte uit de bezuinigingsbrief van minister Hillen: "Ik hoop dat deze brief bijdraagt tot het besef dat Nederland voor zijn veiligheid onderverzekerd dreigt te raken."
Inmiddels doemen nieuwe bezuinigingen op aan de politieke horizon. Zo deelt de PvdA in de verkiezingsstrijd een nieuwe financiële mokerslag aan Defensie uit. Zonder enige inhoudelijke argumentatie heeft stelt het door Spekman en Samsom opgestelde program de krijgsmacht een bezuiniging van 1 miljard euro in het vooruitzicht. En dat terwijl de bezuinigingsronde van meer dan één miljard euro van het kabinet-Rutte nog niet is afgerond en duizenden militairen nog in onzekerheid verkeren over het behoud van hun baan.
(...)
Lees meer in Trouw
*Generaal-majoor der mariniers b.d.; verbonden aan instituut Clingendael
Indonesia said Tuesday it had pulled out of a $280 million deal to buy 100 Leopard battle tanks from the Netherlands after waiting several months for the Dutch parliament to approve the sale.
The Netherlands' minority government planned to sell the tanks to raise money for unmanned drones, but the majority of parties in parliament opposed the deal because of Jakarta's poor human rights record, Dutch media reported.
"We are disappointed because we were serious in wanting to buy the Dutch tanks," defence ministry spokesman Hartind Asrin told.
"We had gone to the warehouse to look at them and they were good. The price was also right, at around $280 million."
"The Dutch government was agreeable to the deal, but the Dutch parliament kept us waiting. There was still no approval after eight to nine months of waiting, so last week we called off the deal," he said.
Dutch Leopard 2A6 during an amphibious operation on the island of Curaçao, 2006 (photo: MoD, the Netherlands)
Indonesia -- much of which was a Dutch colony until 1945 -- would now buy the 100 tanks from Germany for around the same price, he added. "Around 15 units are expected to arrive in Indonesia by October this year," Asrin said.
The concerns over Indonesia's rights record stem from the rule of then-dictator Suharto in the 1990s, when special forces were accused of committing abuses in East Timor and Aceh.
Indonesian troops have also been accused of rights violations as they seek to snuff out support for a low-level separatist insurgency in the country's far-flung Papua province.
Indonesia has earmarked 99 trillion rupiah ($10.6 billion) from 2010 to 2014 to modernise its defense systems, according to local media reports quoting National Development Planning Minister Armida Alisjahbana.
One third of the budget has been set aside for maintenance with the remaining two thirds for purchasing defense systems and weapons, she was quoted as saying.
‘Sterk en sociaal’ klopt de PvdA zich op de borst. Maar het optreden van de sociaal-democraten in de discussie over de verkoop van tachtig tweedehands Leopardtanks aan Indonesië is zwak en asociaal
Door Eric Vrijsen
De PVV was tegen de tankdeal om de bizarre reden dat Indonesië een islamitisch land is. Het kabinet-Rutte zag echter een gaatje. De deal zou tóch doorgaan, want het kabinet zou een door het parlement aangenomen motie gewoon naast zich neerleggen.
De linkse oppositie zou vervolgens een motie van wantrouwen indienen, maar gedoogpartner PVV zou dan het kabinet steunen. Door de breuk in de gedoogcoalitie met Geert Wilders kwam dit scenario te vervallen.
Werkgelegenheid
Het kabinet praatte in op de PvdA. Het hamerde op werkgelegenheid, want behalve de tanks wil Jakarta straks ook marineschepen kopen. En Indonesië boekt qua mensenrechten flinke vooruitgang.
Als Nederland niet levert, nemen de Duitsers die order wel aan, dus wat voor zin heeft het om tegen te zijn? En niet in de laatste plaats: in het verleden stonden PvdA-bewindslieden in het eerste gelid om Indonesië van oorlogstuig te voorzien. Waarom nu dan niet?
Kunduzvriendjes
‘Regel het maar met jullie Kunduzvriendjes,’ was de laconieke houding van de PvdA tegenover het kabinet. D66 stond pal, maar GroenLinks wilde niet en de PvdA gebruikte die wetenschap om het minderheidskabinet te pesten.
Niet om inhoudelijke, maar om partijpolitieke redenen torpedeerde PvdA-leider Diederik Samsom de tankdeal. Het machtsspel op het Binnenhof is voor hem belangrijker dan een order van 200 miljoen euro en de werkgelegenheid die is gemoeid met vervolgorders. Tot overmaat van ramp weigerde Samsom een vertrouwelijk gesprek met de Indonesische ambassadeur. Meneer had geen tijd, want hij wil premier worden.
Hypocrisie
Wat is dit voor hypocrisie? Duitsland levert nu een iets ouder type tanks aan Indonesië. Zou de PvdA in het kabinet zitten, dan was het anders gelopen. Maar wat maakt het uit?
Indonesië koopt gevechtstanks van het type Leopard 2A6 niet van Nederland, maar van Duitsland. Dat heeft de Indonesische onderminister van Defensie, Sjafrie Sjamsoeddin, maandag gezegd. Hij zei volgens The Jakarta Post dat de keuze voor Duitsland is gemaakt omdat dat land meer zekerheid biedt inzake onder meer de levering, de tijdsduur en de aantallen. Jakarta wil tot 100 tanks aanschaffen. Sjafrie voegde eraan toe dat de gesprekken met Nederland zijn gestopt.
De Nederlandse regering wilde graag 80 overtollige Leopard-tanks van hetzelfde type kwijt aan Indonesië.
Maar een meerderheid in de Tweede Kamer was tegen de export van het wapentuig wegens mensenrechtenschendingen in de voormalige kolonie. Vooral de situatie in Papua baarde veel partijen zorgen.
Bezwaar
De regering zag geen bezwaar tegen de verkoop, onder meer omdat de mensenrechtensituatie in Indonesië sterk verbeterd is. De deal voldeed bovendien aan de wapenexportregels van de EU. Verder had de Indonesische regering toegezegd de tanks op Java te stationeren en niet in Papua.
Minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken wilde nog niet reageren op het besluit van Jakarta. Nederland en Indonesië willen de banden graag aanhalen en de verkoop van de tanks zou hier goed in passen, stelde Rosenthal onlangs in een debat met de Kamer. Hij zei toen dat een nee tegen de transactie ''internationaal niet begrepen zou worden'' en een ''lastige situatie'' zou opleveren.
Bezuinigingen
Het ministerie van Defensie moet van de gevechtstanks af, omdat het bijna een miljard euro moet bezuinigen. De opbrengst van de verkoop van de Leopards (circa 200 miljoen) wilde het departement gebruiken voor de aanschaf van onbemande vliegtuigjes.
De eerste 15 opgeknapte tanks worden in oktober in Indonesië verwacht. Ze blijven uit Duitsland komen tot halverwege 2014, aldus de onderminister. Er is volgens hem 280 miljoen dollar (222 miljoen euro) met de koop gemoeid.
Betreuren
Het ministerie van Defensie betreurt het zeer dat Indonesië gekozen heeft voor de aanschaf van Duitse tanks in plaats van Nederlandse. Dat meldde een woordvoerder maandag. Nederland loopt volgens de zegsman niet alleen een fors bedrag mis, maar ook de kans om de relatie met Indonesië te versterken. Het ministerie is maandag officieel op de hoogte gesteld van het Indonesische besluit.
In de ministerraad is vrijdag geen besluit genomen over de verkoop van 80 tanks aan Indonesië. Minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken zei dat het onderwerp "in beraad wordt gehouden''.
Tijdens een debat in de Tweede Kamer bleek donderdag opnieuw een meerderheid tegen de export te zijn vanwege mensenrechtenschendingen in de oud-kolonie. Na afloop van dit overleg vroeg Rosenthal om een schorsing zodat de ministerraad zich opnieuw over de zaak kon buigen. De bewindsman beloofde geen onomkeerbare stappen te nemen. Minister Hans Hillen van Defensie zei na de ministeraad dat er geen deadline is voor een besluit.
Defensie moet de Leopard-tanks kwijt vanwege een bezuiniging van 1 miljard op het ministerie. Vorig jaar nam de Kamer al een motie van GroenLinks aan tegen de verkoop.
Datum 8 mei 2012
Betreft Beantwoording vragen van de leden Van Dijk en Van Bommel over de verkoop van tanks aan Indonesieë
Hierbij bieden wij u de antwoorden aan op de schriftelijke vragen gesteld door de leden Van Dijk en Van Bommel over de verkoop van tanks aan Indonesië. Deze vragen werden ingezonden op 2 mei 2012 met kenmerk 2012Z09264.
De Minister van Buitenlandse Zaken, De Minister van Defensie,
Dr. U. Rosenthal Drs. J.S.J. Hillen
Antwoorden van Dr. U. Rosenthal, Minister van Buitenlandse Zaken, en H. Hillen, minister van Defensie, op vragen van de leden Van Dijk en Van Bommel (SP) over de verkoop van tanks aan Indonesië.
Vraag 1
Kent u het bericht ‘Tankdeal op tocht’? 1)
Antwoord
Ja.
Vraag 2
Is het waar dat de ministerraad “twee weken geleden” heeft ingestemd met de verkoop van tanks aan Indonesië, voor een bedrag van 200 miljoen euro? Indien neen, wat zijn dan de feiten?
Antwoord
De ministerraad heeft op 13 april over de verkoop van tanks aan Indonesië gesproken en daarbij zijn afspraken gemaakt over de verdere gang van zaken. Voor de uitkomst van onze afwegingen verwijzen wij u naar de brief aan de Kamer met kenmerk BS 2012012493.
Vraag 3
Hoe verhoudt de levering van tanks aan Indonesië zich tot het feit dat het Indonesische leger zich schuldig heeft gemaakt aan schendingen van mensenrechten in Atjeh, Oost-Timor en recent in West-Papoea? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord
Hiervoor verwijzen wij u naar onze brief aan de Kamer met kenmerk BS 2012012493.
Vraag 4
Is het eveneens waar dat er een akkoord is gesloten voor de verkoop van defensiematerieel aan Egypte? Indien ja, wat is er precies overeengekomen? Indien neen, wat zijn dan de feiten?
Antwoord
Er is geen besluit genomen over de verkoop van defensiematerieel aan Egypte. Wel wordt op dit moment een exportvergunningaanvraag voor de export van militaire goederen naar Egypte beoordeeld.
Vraag 5
Hoe verhouden de levering van tanks aan Indonesië en de verkoop van radars aan Egypte zich tot de motie El Fassed c.s. 2) en de motie Van Dijk 3)? Erkent u dat wapenexport naar deze landen in strijd is met deze moties?
Antwoord
Wij nemen de standpuntbepaling van de Kamer serieus. Mede gezien de huidige demissionaire status van het kabinet willen wij deze aangelegenheden met de grootst mogelijke zorgvuldigheid wegen, alvorens ze aan uw Kamer voor te leggen.
Vraag 6
Is het waar dat u de confrontatie met de Kamer niet aandurfde over het afgeven van een wapenexportvergunning?
Antwoord
Neen.
Vraag 7
Is het waar dat u “de deals pas wereldkundig [zou] willen maken in het kielzog van een Catshuisakkoord, zodat de aandacht elders zou liggen”? Deelt u de mening dat dit een schandalige strategie zou zijn?
Antwoord
Dat is onwaar.
Vraag 8
Heeft u ambtelijk advies genegeerd “om de verkoop zo snel mogelijk langs de Kamer te loodsen”? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord
Neen.
Vraag 9
Deelt u de mening dat dit bericht – indien het juist is – zeer schadelijk is voor uw integriteit? Bent u bereid excuses te maken voor deze ongepaste werkwijze?
Antwoord
Op basis van bovenstaande achten wij deze vraag niet van toepassing.
Datum 8 mei 2012
Betreft Verkoop van Leopard 2A6 tanks met toebehoren aan Indonesië
Onze referentie BS 2012012493
Het ministerie van Defensie heeft een brede verkenning uitgevoerd naar de verkoopmogelijkheden van overtollige Leopard 2A6 tanks. In een markt waarop meerdere aanbieders actief zijn en die daardoor allerminst als krap kan worden gekenschetst, blijkt het mogelijk met Indonesië een goede overeenkomst te sluiten. Wel is er de nodige tijdsdruk en kan Indonesië op korte termijn bij een andere leverancier terecht, mocht levering door Nederland geen doorgang vinden. Met de verkoopopbrengst kan Defensie de komende jaren in staat worden gesteld een deel van de voorziene, reeds met uw Kamer besproken, toekomstgerichte intensiveringen te verwezenlijken.
De Tweede Kamer heeft op 13 december 2011 de motie van het lid El Fassed c.s. aangenomen, waarin verzocht wordt geen tanks aan Indonesië te verkopen. Wij nemen de standpuntbepaling van de Kamer serieus. Mede gezien de huidige demissionaire status van het kabinet willen wij de mogelijke transactie met de grootst mogelijke zorgvuldigheid wegen.
De mogelijke verkoopovereenkomst zou geplaatst moeten worden in het bredere kader van de samenwerking tussen Indonesië en Nederland en de gelijkwaardige relatie tussen beide landen, zoals deze zich in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. Er is sprake van een intensivering van de bilaterale betrekkingen. De verkoop past goed bij de wederzijdse wens om samenwerking op het gebied van veiligheid en stabiliteit na te streven. Mede als gevolg van de sterke sociaaleconomische ontwikkeling in het land speelt Indonesië een steeds grotere rol op het regionale en wereldtoneel, getuige ook de deelname aan de G-20. Indonesië vervult ook een constructieve, bemiddelende rol in de aanpak van regionale veiligheidsvraagstukken. Indonesië is tevens een van de drijvende krachten in de Association of South East Asian Nations (ASEAN).
Indonesië heeft zich na 1998 ontwikkeld tot een land met een democratisch bestel met vrije en eerlijke verkiezingen en krijgt daar internationale erkenning voor. Het brede hervormingsproces heeft tot belangrijke verbeteringen op mensenrechtengebied geleid. In de bilaterale contacten tussen Nederland en Indonesië komt de situatie op mensenrechtengebied ook steeds aan de orde.
Tevens zijn mensenrechten onderwerp van gesprek in de jaarlijkse EU-Indonesië mensenrechtendialoog, waarin Nederland een actief aandeel heeft. De positie en rol van de Indonesische krijgsmacht zijn in het afgelopen decennium fundamenteel veranderd. De krijgsmacht is ondergeschikt aan de burgerregering en heeft niet langer zitting in het parlement. De binnenlandse ordehandhaving is sinds het eind van de jaren negentig de verantwoordelijkheid van de politie.
De Indonesische regering streeft naar de verdere professionalisering van de krijgsmacht, gericht op de legitieme verdediging van de landsgrenzen. In dat licht moet ook de vervangingsaanschaf van de Leopard tanks worden gezien. Het kabinet wijst in dit verband ook op Indonesische publieke verklaringen dat de tanks op Java en niet in de Papuaregio worden gestationeerd. Dit beleid is van Indonesische kant onderstreept in de regelmatige contacten tussen ministeries en de ambassades over en weer, evenals in het recente gesprek van de minister van Buitenlandse Zaken met zijn Indonesische ambtgenoot Natalegawa tijdens de EUASEAN bijeenkomst in Brunei op 26 en 27 april jl.
Zoals gebruikelijk is de verkoop in de verkennende fase getoetst aan de acht criteria van het Gemeenschappelijk Standpunt van de Europese Unie over wapenexportbeleid. De toetsing berust op de aard van de goederen, de eindgebruiker en het eindgebruik. Daarbij is in het bijzonder gekeken naar criteria 2 (mensenrechten) en 3 (interne spanningen). De toetsing is op alle criteria positief uitgevallen.
In het licht van bovenstaande overwegingen - en met inachtneming van de motie-Van den Doel betreffende de procedure bij verkoop van overtollig defensiematerieel van 17 december 1996 (Kamerstuk 22 054, nr. 24) - stellen wij prijs op een gedachtewisseling met uw Kamer, in het besef dat vanwege de demissionaire status van het kabinet en de vervroegde Kamerverkiezingen het standpunt van uw Kamer van bijzondere betekenis is.
De Minister van Defensie, De Minister van Buitenlandse Zaken,
Drs. J.S.J. Hillen Dr. U. Rosenthal
Maar wat graag wil het kabinet knaken verdienen aan de verkoop van oud Defensie-materieel. Alleen juist aan de landen die onze tanks willen hebben, wil de Kamer ze niet kwijt. Stof stuift op naast een rollende Leopard 2A6 gevechtstank op een foto in een brochure van Defensie. Voor 119 van die tanks wil het kabinet-Rutte graag euro’s beuren. Potentiële kopers hebben zich al gemeld, maar zo simpel ligt het niet. Neem Indonesië. Zowel onder de kaasstolp als in het 245 miljoen inwoners tellende land is hierover discussie losgebarsten. De jungle in Wat moet een eilandenrijk met veel jungle met zulke zware tanks – één tank weegt net zoveel als vijftig Volkswagen Golfjes – willen parlementariërs weten. Nog meer zorgen maken onze Kamerleden zich om mensenrechten. Papoea’s, de oorspronkelijke bewoners van Nieuw-Guinea, moeten het er ontgelden. Eind vorig jaar vielen twaalf doden en zijn honderden mensen gearresteerd bij opstanden. Volgens mensenrechtenorganisaties worden er nog steeds straffen tot 20 jaar opgelegd, op basis van oude Nederlandse koloniale wetten. Voor onder meer SP, PvdA, GroenLinks en ChristenUnie reden om geen tanks te slijten. Ook de PVV ziet dat in een land waar 86 procent moslim is, niet zitten.
Maar waar mogen Nederlandse afdankertjes wel naar toe? Jarenlang zag Nederland geen bezwaar om tanks te leveren aan Saoedi-Arabië en pantservoertuigen aan Egypte en Bahrein,maar nu ziet een meerderheid in de Kamer dat niet zitten. En ook bij landen als Jemen en Turkmenistan, zijn ‘nogal veel bedenkingen’.
Geen wonder, want op 14 februari is het precies een jaar geleden dat Nederland in verlegenheid werd gebracht door beelden van voertuigen bij de opstanden van de Arabische Lente die verdacht veel leken op de oude Nederlandse bakkies. In antwoord op Kamervragen van GroenLinks-Kamerlid Arjan El Fassed, moest minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal erkennen dat Nederland ‘meermaals overtollig defensie materieel heeft geleverd aan Bahrein’. ‘Hier behoorden ook 35 M-113 en 25 YPR-pantservoertuigen toe’, bekende de VVD-minister. Grootleverancier ‘Ook in Egypte bij het Maspero-incident waarbij in oktober 27 doden zijn gevallen, zijn rupsvoertuigen gebruikt’, zegt ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind. Dikke kans dat daar onze afdankertjes bij zaten. Nederland is namelijk grootleverancier van pantserrupsvoertuigen. Alleen al aan Egypte werden er tussen 1996 en 2006 meer dan duizend doorverkocht. Samen met Bahrein spekte Egypte de Nederlandse staatskas hiervoor met 200 miljoen euro.
Eenzelfde bedrag zou Indonesië nu voor de tanks hebben gereserveerd. En die centen kan Defensie-minister Hans Hillen, die 1 miljard euro moet bezuinigen, wel gebruiken, daar zet zelfs een CDA-bewindsman zijn ‘moraal’ voor opzij. PvdA-Kamerlid Martijn van Dam, die destijds tevergeefs trachtte levering van tanks aan Egypte tegen te houden: ‘Aan de landen die tanks willen kopen, willen wij ze niet geven. Kijk maar naar de landen waaraan wij hebben geleverd, daar zitten weinig democratische landen bij.’ (bron: De Pers, 31 januari 2012)
.jpg)