Alle Hens Special: 525 jaar Marine

Hr. Ms. Evertsen, Golf van Aden 2012

Inhoud:

- De marine door de jaren heen

- Wat is een admiraliteitsstad?

- 21e eeuw: maritieme eeuw

- Nieuw materieel bij de KM

- Geschiedenis Nederland en marine nauw verbonden

PDF-versie: klik hier

Luchtmacht vliegt Elfstedentocht bij start jubileumjaar

Met het vliegen van de Elfstedentocht zijn vandaag de festiviteiten rond 100 jaar militaire luchtvaart in Nederland van start gegaan. Commandant Luchtstrijdkrachten luitenant-generaal Alexander Schnitger en Commissaris van de Koningin in Friesland John Jorritsma legden per helikopter de route af.

Daarnaast gaf de luchtmacht aan de provincie een concert cadeau als onderdeel van het eeuwfeest. Ook de andere 11 provincies krijgen een dergelijk muzikaal presentje van het luchtwapen.

Onmisbaar
De luchtmacht wil dit jaar nog eens extra onderstrepen dat het krijgsmachtdeel onmisbaar is bij alle militaire operaties en daarnaast veel taken in Nederland uitvoert, uiteenlopend van assistentie bij het blussen van branden en het controleren van dijken tot de bewaking van het Nederlandse luchtruim.

Luitenant-generaal Schnitger gaf het startsein in Friesland, omdat "wij grote steun ervaren van de gemeente Leeuwarden en de provincie Friesland. Vandaag willen wij iets terug doen voor deze steun en u op een unieke manier bedanken. Wij vliegen vandaag de route van de Elfstedentocht; uniek voor Friesland."

Activiteiten
De relatieconcerten vormen een onderdeel van de festiviteiten rond het 100-jarig bestaan van de militaire luchtvaart in Nederland. Basisscholieren laten ballonnen op, leerlingen van middelbare scholen mogen gedichten schrijven over de militaire luchtvaart te schrijven en techniekstudenten studies wordt gevraagd om het vliegtuig van de toekomst te ontwerpen. De beste gedichten worden voorgedragen tijdens het relatieconcert, de winnaar(s) van het beste ontwerp ontvangen een luchtvaartgerelateerde prijs.

(ministerie van Defensie, 11 januari 2013)

Dubbel jubileum voor de Koninklijke Marine

De Koninkrijksvlag ging vanmorgen op de Dam in Amsterdam in top om stil te staan bij 525 jaar georganiseerde zeemacht in Nederland. Tevens wordt gevierd dat de marine 200 jaar het predicaat ‘Koninklijk’ draagt.

Ook in andere voormalige admiraliteitsteden en de huidige marinesteden werd aandacht geschonken aan het jubileum. Onder begeleiding van een marinedelegatie werd de vlag gehesen in Veere, Delft, Middelburg, Vlissingen, Rotterdam, Hoorn, Enkhuizen, Harlingen en Den Helder.

Hoofdstad
De Commandant Zeestrijdkrachten vice-admiraal Matthieu Borsboom sprak in Amsterdam over de speciale band tussen de marine en de hoofdstad. Ook de aanwezigheid van burgemeester Eberhard van der Laan onderstreepte die relatie. “Amsterdam heeft als voormalige admiraliteitsstad een rijke maritieme historie en herbergt de Koninklijke Marine al eeuwen in haar hart. In de Nieuwe Kerk liggen onze belangrijkste en grootste zeehelden begraven, zoals Michiel Adriaanszoon de Ruyter en Jan van Speijk. Bij het Monument op de Dam staan we jaarlijks stil bij de gevallenen in oorlogen en conflicten waarbij Nederland was betrokken.” Koning Willem II verleende in 1813 de marine de Koninklijke status toe en nog steeds is er een nauwe band met het Koninklijk Huis.

Zeemagazijn
Na de ceremonie op De Dam trok de admiraliteitsraad voor een bijzondere zitting naar de voormalige werkkamer van Michiel Adriaanszoon de Ruyter in ’s lands zeemagazijn. Die ligt naast het Marine Etablissement op de Kattenburgerstraat.

Saluut
Op die historische locatie wordt vanavond een saluut afgegeven aan alle burgemeesters van de voormalige admiraliteitssteden en huidige marinesteden in Nederland. Een saluut dat symbool staat voor de band die de marine in het heden en verleden heeft opgebouwd met de Nederlandse samenleving. Sinds 1488 heeft de Koninklijke Marine zich immers ingezet voor de bescherming van de belangen van de Nederlandse welvaart. En ook anno 2013 staat de marine ten dienste van die samenleving en is als zodanig onlosmakelijk verbonden met een moderne maatschappij.

(ministerie van Defensie, 8 januari 2013)

Commandant Marine bezorgd over toekomst

Vanochtend stipt om 0900 uur werd op de Dam in Amsterdam de Koninkrijksvlag gehesen onder toeziend oog van Commandant der Zeestrijdkrachten VADM Borsboom en burgemeester Van der Laan. De muziek van de Marinierskapel klonk opgetogen, maar de toespraak van VADM Borsboom was dat allerminst. In de verjaardagstoespraak pleitte Borsboom voor investeringen in een moderne en innovatieve marinevloot. Sterker, de admiraal gaf openlijk toe zich af te vragen of de huidige marine opgewassen is tegen de maritieme bedreigingen van de komende eeuw.

Terwijl Amsterdam zich 's ochtends vroeg nietsvermoedend over de Dam naar het werk spoedde, verzamelde zich een aardig hoopje pers rond de opgestelde Marinierskapel en de twee tijdelijke vlaggenmasten. Voor even was de marine weer terug in de tijd: het middelpunt van Amsterdam. Zelfs het middelpunt van 9 Admiraliteitssteden waar ook de Koninkrijksvlag werd gehesen.

Toen burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan, vice-admiraal Borsboom en de huidige Admiraliteitsraad gearriveerd waren, werd precies om negen uur de nationale driekleur gehesen. Even later wapperde ook de vlag 525 jaar Koninklijke Marine. Daarmee werd het startsein gegeven voor een jubileum dat duurt tot 30 november 2013.

Opmerkelijk
Na de Vlaggenparade op de Dam, volgde de toespraak van VADM Borsboom in de Nieuwe Kerk naast het praalgraf van Michiel de Ruyter. Borsboom stond daarbij uitgebreid stil bij de historie en de link tussen de marine en de maatschappij: "Sinds 1488 heeft de Koninklijke Marine zich immers ingezet voor de bescherming van de belangen van onze Nederlandse welvaart. Ontstaan vanuit de samenleving willen we vanavond, en gedurende het komende jubileumjaar, symboliseren dat de marine ook anno 2013 ten dienste staat van die samenleving en als zodanig onlosmakelijk onderdeel is van onze moderne maatschappij."

De vice-admiraal legde de toehoorders uit dat de zeemacht altijd als rol heeft gehad om de Nederlandse welvaart te beschermen, waar ook ter wereld. "Om onze handelsbelangen op zee te beschermen, moest immers worden geïnvesteerd in een adequate zeemacht. Handel en Koninklijke Marine gingen vervolgens hand in hand, waardoor ook in tijden van economische tegenwind, altijd bezuinigd werd op 's lands vloot."

Daarna volgde een opmerkelijke passage. Niet zozeer vanwege de inhoud, maar vooral omdat de Commandant Zeestrijdkrachten zelf deze uitspraak deed. Want hoe vrolijk deze verjaardag van de marine ook wordt gevierd, de situatie waar de zeemacht vandaag de dag in verkeert is dat niet.

Vice-admiraal Matthieu Borsboom

"Als commandant van de marine ben ik trots op de mensen en middelen die ik nu tot mijn beschikking heb, maar of we daarmee zijn opgewassen tegen de maritieme bedreigingen van komende eeuw, dat is nog maar zéér de vraag. We zijn het daarom aan onze maritieme voorvaderen en samenleving verplicht om te blijven investeren in een moderne en innovatieve marinevloot. Daarbij moet niet alleen naar efficiëntie worden gekeken, maar ook naar slagkracht. Slagkracht waarmee we zijn opgewassen tegen de maritieme dreiging, waar we in de komende eeuw aan bloot worden gesteld. Niet voor onszelf, maar om de maatschappij ook in de toekomst te kunnen blijven dienen."

Startschot voor festiviteiten
Na de toespraak volgde een kranslegging door de commandant van de marine en burgemeester Van der Laan om al het in de strijd gesneuvelde marinepersoneel te eren.

Daarmee werden de eerste ceremoniële handelingen in het kader van 525 jaar marine afgesloten. Vanavond vindt een besloten receptie plaats in het voormalige magazijn van de marine - tegenwoordig beter bekend als Scheepvaartmuseum- te Amsterdam en volgt een hele reeks met festiviteiten. Hierbij wordt zo veel mogelijk aangehaakt bij bestaande evenementen. Het grootste evenement dat in het teken van de marineverjaardag staat is Sail/ Marinedagen Den Helder, die van 20 tot en met 23 juni 2013 plaatsvinden.

(Marineschepen.nl, 8 januari 2013)

Zie ook een overzicht van de naoorlogse ontwikkeling van de marine, samengesteld door Marineschepen.nl

Ceremoniële start jubileumjaar marine op 8 januari in Hoorn

HOORN - Het jaar 2013 staat voor de marine in het teken van 525 jaar georganiseerde Zeemacht in Nederland. Samen met belangrijke vestigingsplaatsen herdenkt het maritieme krijgsmachtdeel haar geschiedenis en benadrukt daarbij de hechte en duurzame band met de Nederlandse samenleving. Het startsein van het komende jubileumjaar wordt op dinsdag 8 januari 2013 gegeven met het ceremonieel hijsen van de Nederlandse vlag in een groot aantal steden, waaronder Hoorn. Ook de vlag van het jubileumjaar wappert vanaf dat moment in de havenstad.

Een delegatie van de Koninklijke Marine staat in Hoorn aangetreden voor het stadhuis om samen met burgemeester Onno van Veldhuizen de vlag te hijsen. Het ceremonieel hijsen van de nationale driekleur, de ‘vlaggenparade’, vindt dagelijks plaats op alle schepen en inrichtingen van de Koninklijke Marine. Dit gebeurt altijd precies om 09.00 uur ’s ochtends. Het hijsen van de vlag benadrukt symbolisch dat de krijgsmacht ten dienste staat van de Nederlandse samenleving. Als oudste Nederlandse krijgsmachtdeel, doet de marine dit al 525 jaar. Geïnteresseerden zijn van harte welkom de ceremonie bij te wonen. Deze vindt plaats op dinsdag 8 januari, om 9.00 uur voor het stadhuis van Hoorn, Nieuwe Steen 1.

Van oudsher verbonden 
De verbondenheid van de marine met de samenleving komt nadrukkelijk naar voren in havensteden en legerplaatsen waar de marine nu aanwezig is of vroeger een belangrijke rol vervulde. Een van de voorgangers van de marine was de Admiraliteit van het Noorderkwartier waarin de steden ten noorden van het IJ samenwerkten. Het bestuur van de Admiraliteit van het Noorderkwartier was afwisselend gevestigd in Hoorn en Enkhuizen. Het Admiraliteitshuis te Hoorn, ook wel Prinsenhof geheten, werd ondergebracht in het voormalig St. Agnietenklooster. Het fraaie toegangspoortje (1607) tot het Admiraliteitshuis is bewaard gebleven en bevindt zich in de hoek van het Kerkplein. Het Admiraliteitsmagazijn was gevestigd op het Baadland, maar ging in 1692 in vlammen op. Vanaf dat jaar kocht de Admiraliteit verschillende panden op het Oostereiland om als magazijn dienst te doen. Deze gebouwen zijn nog steeds aanwezig. Ook had de Admiraliteit op het Oostereiland een eigen scheepswerf. De naastgelegen Grashaven deed dienst als haven voor de oorlogsschepen. Tot het midden van de achttiende eeuw werden op het Oostereiland nog linieschepen gebouwd, maar gaandeweg liet deze admiraliteit de bouw daarvan steeds meer over aan de Amsterdamse werf. De admiraliteiten waren verantwoordelijk voor het uitrusten en bemannen van schepen.

Burgemeester Van Veldhuizen: ‘Met de zee is ook de marine uit Hoorn vertrokken, maar een trotse thuishaven blijven we. We staan als handelsland en handelsstad nog midden in die actuele traditie’.
Nederland is een handelsland bij uitstek. Vroeger, nu en zeker ook in de toekomst. Ruim tweederde van onze welvaart komt uit het buitenland. Het vrijhouden van handelsroutes over zee is al sinds de VOC een taak voor de marine. Sterker nog, daar is de zeemacht voor opgericht en die taak is nu actueler dan ooit! De marine is dagelijks internationaal actief om de handel over zee te beschermen en de zeestraten vrij te houden. Met schepen voor de kust van Somalië en met beveiligingsteams aan boord van onze koopvaardijschepen, draagt de marine bij aan de Nederlandse welvaart.

(www.hoorngids.nl, 3 januari 2013)

Ceremoniële start jubileumjaar Koninklijke Marine

Op dinsdag 8 januari wordt op diverse plaatsen in Nederland ceremonieel stilgestaan bij het 525- jarige jubileum van de georganiseerde Zeemacht. Het startsein hiervoor wordt gegeven door marinedeputaties die in tien oude admiraliteitssteden met militair ceremonieel de Nederlandse Koninkrijksvlag hijsen.

Het ceremonieel hijsen van de nationale driekleur, de ‘Vlaggenparade’, vindt dagelijks om negen uur plaats op alle schepen en inrichtingen van de Koninklijke Marine. Om te benadrukken dat de marine destijds haar zetel in de verschillende admiraliteitssteden had, wordt ter ere van de marineverjaardag op dat tijdstip ook eenmalig de Koninkrijksvlag in het stadscentrum gehesen. Vervolgens wordt aan de burgemeester, of zijn/haar vertegenwoordiger, de speciale 525-jubileumvlag van de Koninklijke Marine uitgereikt.

Er zijn tien plaatsen in Nederland die het predicaat ‘Admiraliteitsstad’ hebben, omdat daar destijds één van de Admiraliteiten zetelde (Veere, Vlissingen, Middelburg, Rotterdam, Delft, Amsterdam, Dokkum, Harlingen, Hoorn en Enkhuizen). Hoewel in alle steden een vlaggenparade plaatsvindt, wordt in de hoofdstad Amsterdam op grootsere wijze stil gestaan bij de 525-jarige verjaardag van de marine. Daar zal na het vlag hijsen op de Dam, in aanwezigheid van de Burgemeester en de huidige Admiraliteitsraad, een krans worden gelegd bij het graf van de grootste zeeheld uit de Nederlandse geschiedenis; Michiel Adriaanszoon de Ruyter.

De marineverjaardag wordt ieder jaar op 8 januari gevierd, maar het laatste jubileumjaar dateert van 25 jaar geleden (500 jaar marine). Tijdens het jubileum wordt stil gestaan bij het feit dat op 8 januari 1488 de Ordonnantie op de Admiraliteit werd uitgevaardigd. Hiermee was voor het eerst sprake van een centraal georganiseerde zeemacht. Koning Willem I kende in 1813 het predicaat ‘Koninklijke’ aan de Marine toe, dat is in 2013 dus ook precies 200 jaar geleden.

In het jaar 2013 besteedt de marine in de admiraliteitssteden en andere locaties in Nederland, aandacht aan haar jubileum onder het thema ‘525 jaar innovatief’. Hierbij wordt zo veel mogelijk aangehaakt bij bestaande evenementen. Grootste evenement dat in het teken van de marineverjaardag staat is Sail/Marinedagen Den Helder, die van 20 tot en met 23 juni 2013 plaatsvinden.

(Koninklijke Marine, 3 januari 2013)