89-jarige oud-commando krijgt alsnog onderscheidingen

De 89-jarige oud-commando Herman Gobetz heeft gisteren met terugwerkende kracht zeven onderscheidingen ontvangen. Hij kreeg ze voor krijgsverrichtingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Commandant van het Korps Commandotroepen kolonel Jan Swillens speldde hem de versierselen op in Zuid-Afrika.

Herman Gobetz bij de uitreiking van de medailles. Links kolonel Swillens.
Foto: Defensie

De onderscheidingen waren kort na de oorlog al toegekend aan het enige nog levende lid van de eerste lichting commando’s, maar vanwege zijn vertrek naar Zuid-Afrika nooit uitgereikt. Dat gold voor het in 1950 toegekende Oorlogsherinneringskruis en de “Gesp voor Bijzondere Krijgsverrichtingen  Arnhem – Nijmegen – Walcheren 1944”. Ook nooit overhandigd waren de volgende Engelse campagnemedailles:

- de 1939-1945 Star
- de Birma Star
- de French-Germany Star
- de Defense Medal
- de Victory Medal  

Herman Gobetz, 1945. Foto:
Commandostichting

De uitreiking vond plaats op Fort Klapperkop in Pretoria bij het nationaal monument van de South African National Defense Forces, een beeld van een krijger die met zijn persoonlijk wapen ten strijde trekt. Swillens: “Zo’n krijger was Herman Gobetz in 1942 ook. Ik heb hem gisteravond gesproken en hij vertelde zijn verhaal met rappe tong en scherpe geest. Een opmerking wil ik u niet onthouden: ‘Ik was getraind als een commando, dat heeft me op de been gehouden."

Rechtvaardigheidsgevoel
Op 13-jarige leeftijd emigreerde Herman Gobetz in 1937 met zijn ouders van Amsterdam naar Zuid Afrika. Hoewel hij vrijgesteld was van militaire dienst, gaf hij in 1942 gevolg aan de oproep te vechten tegen de Duitsers. Zijn Joodse achtergrond en rechtvaardigheidsgevoel waren hiervoor de reden. Hij  hoorde over een nieuw op te richten eenheid, de groene baretten en volgde in 1942 de commando-opleiding.

Hotel Hartenstein
Op 17 september 1944 landde Gobetz tijdens operatie Market Garden in de buurt van Ede. Hij raakte ingesloten in Oosterbeek in Hotel Hartenstein en leverde strijd met de Duitsers. Gobetz was een van de mannen die de gedropte herbevoorrading probeerde te bemachtigen onder zwaar vijandelijk vuur. Ook schakelde hij een Duitse sluipschutter uit met zijn Tommy Gun. Hij raakte lichtgewond door een schampschot.

De tuin van Hotel Hartenstein, 23 september 1944. Britse para's (waaraan
twaalf Nederlandse commando's incl. Gobetz waren toegevoegd) gebruiken
parachutes om het droppen van voorraden te vergemakkelijken. 
Foto: Imperial War Museum

Na 9 dagen werd Gobetz krijgsgevangen gemaakt en afgevoerd naar een krijgsgevangenenkamp in Dresden. Na een mislukte ontsnappingspoging wist hij samen met 2 andere commando’s definitief te ontsnappen op 22 april 1945.

(ministerie van Defensie, 4 maart 2013)

Landmacht bergt twee gesneuvelde Britten

De stoffelijke resten van twee Britse soldaten zijn vandaag in Arnhem-Zuid geborgen door de Bergings- en Identificatie Dienst van de Koninklijke Landmacht (BIDKL). De Britse autoriteiten zijn inmiddels op de hoogte gebracht.

Het tweetal is vermoedelijk gesneuveld in oktober 1944 tijdens de mislukte geallieerde luchtlandingsoperatie Market Garden. Die had onder meer tot doel versneld door te kunnen stoten naar het Ruhrgebied. Het dubbele graf werd aangetroffen tijdens het zoeken naar explosieven op het voormalige slagveld, in verband met werkzaamheden. De slachtoffers lagen naast elkaar in een ondiep veldgraf met militaire uitrusting, munitie en persoonlijke bezittingen.

Opgraving door BIDKL (foto: Defensie)

De uitrusting, bezittingen en stoffelijke resten zijn overgebracht naar het laboratorium van de BIDKL in Soesterberg. Hier wordt op basis van bijvoorbeeld gebitsgegevens geprobeerd hun identiteit te achterhalen. De duur van dit onderzoek hangt af van de gevonden spullen en in hoeverre deze zijn te koppelen aan bewaard gebleven medische en historische gegevens.

Op de betreffende plek zijn al vaker omgekomen Britten gevonden. Zij zijn in het bijzijn van nabestaanden met militaire eer herbegraven op de Britse Militaire Begraafplaats in Oosterbeek.

(ministerie van Defensie, 7 februari 2013)

Herdenking Operatie Market Garden

Operatie Market Garden, die zich tussen 17 en 25 september 1944 afspeelde, is vandaag voor de 68ste keer herdacht. Tot Market Garden behoorde, naast het grondoffensief, de grootste geallieerde luchtlandingsoperatie uit de geschiedenis, in de omgeving van Arnhem*. Bijna 1.000 parachutisten brachten met een sprong op de Ginkelse Heide in Ede de zware oorlogsdagen in herinnering. Hiervan waren 75.000 bezoekers getuige, onder hen Commandant Landstrijdkrachten luitenant-generaal Mart de Kruif.

Airborne Monument
Meer dan 60 oud-strijders kwamen gisteravond al naar het Airborne Monument in Arnhem om de kameraden van weleer de laatste eer te bewijzen met onder meer het leggen van een krans.

Voor de grootschalige dropping zijn door België, Duitsland, Engeland, Polen en de Verenigde Staten C-130 Hercules transportvliegtuigen, Transall C-160 toestellen en oude Dakota’s ingezet. Vanaf vliegbasis Eindhoven dropten die de militairen uit de verschillende landen. Nederland leverde zelf een bijdrage met ongeveer 100 parachutisten van onder meer het 11 Infanteriebataljon Garderegiment Grenadiers en Jagers. Hoewel in kleine aantallen zijn er ook mannen gedropt, afkomstig uit Canada en Italië.

22 september 2012. Foto: ministerie van Defensie

Catastrofaal
Operatie Market Garden was voor Nederland de belangrijkste operatie uit de Tweede Wereldoorlog. De operatie liep uit op een mislukking en leidde bovendien tot represaille door de Duitse bezettingsmacht. Die blokkeerde alle voedseltransporten naar het westen van Nederland, met catastrofale gevolgen. Het zuiden van Nederland werd bevrijd en de frontlijn liep ongeveer langs de grote rivieren. De inmiddels gevallen winter was ijzig koud. De rivieren en het IJsselmeer vroren dicht. Zowel over land als over water was het niet mogelijk het westen te voorzien van voedsel, brandstof, kleding of medicijnen. Meer dan 20.000 Nederlanders stierven de hongerdood met de bevrijding in zicht. Ook buiten de Randstad vielen honderden doden en gewonden onder de Nederlandse bevolking. Van de bij Market Garden betrokken 30.000 geallieerden sneuvelden er 18.000.

Britse parachutisten worden nabij Arnhem gedropt

(ministerie van Defensie, 22 september 2012)

* Vreemd genoeg maakt het ministerie van Defensie hier een fout. 'Market' (de luchtlandingen) omvatte drie divisies: een Britse (bij Arnhem) en twee Amerikaanse (bij Eindhoven en Nijmegen). Met enige vertraging werd ook een Poolse parachutisteneenheid ingezet die in de omgeving van Driel landde (HdV)

75.000 bezoekers Airbornelanding Ginkelse Heide

Op de Ginkelse Heide bij Ede is zaterdag voor de 68e keer de Slag om Arnhem herdacht. Op het evenement kwamen 75.000 bezoekers af.

Op het programma stond onder meer de landing van zo'n 1000 parachutisten uit Nederland, België, Engeland, Canada, Duitsland en Amerika. Ze sprongen onder meer uit Herculessen C-130 en een Dakota
.
Vijf parachutisten zijn bij de landing gewond geraakt. Eén parachutist kwam terecht op de vluchtstrook van de A12, wat tussen Wageningen en Arnhem-Noord tot een file van 10 kilometer leidde. De man bleef ongedeerd, evenals een ander die in een boom landde.

Zaterdag werd op de heide ook de slotmanifestatie gehouden van het festival 'Gelegerd in Gelderland.'
Na de sprongen was er een herdenking bij het monument bij de schaapskooi in aanwezigheid van zo'n 40 veteranen. De gemeente Ede is tevreden met het verloop van de dag. Er deden zich geen problemen voor.

Airborne luchtlandingen
Elk jaar komen honderden para’s van The 4th Brigade the Parachute Regiment naar de Ginkelse Heide om de gevallenen van 1944 te herdenken. Door net als de para’s van toen te springen boven de heide, brengen zij een eerbetoon aan alle veteranen.

De laatste jaren springen niet alleen de Britten. Para’s uit verschillende NAVO-landen komen naar Ede om de luchtlandingen van 1944 te herdenken.

(Omroep Gelderland, 22 september 2012)



Luchtlandingen Ginkelse Heide goed verlopen

De luchtlandingen op de Ginkelse Heide bij Ede zijn prima verlopen. Dat heeft de organisatie zaterdag laten weten. Rond de 1000 parachutisten uit onder meer Nederland, Groot-Brittannië, de VS en Canada maakten de parachutesprong, waarmee ieder jaar de Operatie Market Garden wordt herdacht.

Vijf parachutisten zijn bij de landing gewond geraakt. Verder kwam één parachutist terecht op de vluchtstrook van de A12, wat tussen Wageningen en Arnhem-Noord tot een file van 10 kilometer leidde. De man bleef ongedeerd, evenals een ander die in een boom landde.

Herdenking
Er was veel publiek afgekomen op de luchtlandingen en de daaropvolgende herdenking bij het Airborne Monument. Ook de slotdag van het erfgoedfestival Gelegerd in Gelderland, dat een beeld gaf van het militaire verleden van de provincie, trok veel mensen. Bij elkaar waren 75.000 belangstellenden op de been.

Market Garden
Operatie Market Garden was een geallieerd offensief tijdens de Tweede Wereldoorlog, in september 1944. Duizenden luchtlandingstroepen landden in bezet Nederland met het plan vanuit Arnhem het Duitse leger terug te dringen. De operatie mislukte.

(ANP/De Stentor, 22 september 2012)

Het verhaal van soldaat Gerald W. Kight

door Hans de Vreij

Af en toe schiet ze even vol door de emoties. Maar  een gevoel  van opluchting en dankbaarheid  overheerst als de Amerikaanse Sharon Kight Dolan deze zondag een bezoek brengt aan de Amerikaanse oorlogsbegraafplaats in Margraten (Limburg). In de VS is het vandaag ‘Memorial Day’, de dag waarop het land zijn oorlogsdoden herdenkt. Een traditie die begon na de Burgeroorlog in de 19e eeuw. Memorial Day is de laatste maandag van de maand mei. Traditioneel vindt op de zondag daarvoor jaarlijks een herdenkingsplechtigheid plaats op Margraten.

Wall of the Missing
Bijna zeven decennia lang staat de naam van soldaat der eerste klasse Gerald ‘Mike’ Kight, de oom van Sharon, op de ‘Muur van de Vermisten’ (Wall of the Missing) met de namen en gegevens van ruim 1700 militairen die ‘verdwenen’ tijdens vijandelijkheden in en boven Nederland en Duitsland. Samen met zijn vier broers (de jongste daarvan was de vader van Sharon) ging Mike Kight  in de Tweede Wereldoorlog in dienst. Drie van de broers keerden terug naar het plaatsje White Salmon in de staat Washington. Maar Mike werd als vermist opgegeven na zware gevechten bij Groesbeek, een plaatsje ten zuiden van Nijmegen. Zijn eenheid, het 504de Parachute Infantry Regiment (1-504 PIR) van de 82ste Airborne Division vormde de voorhoede in de Operatie Market Garden en had tot taak de bruggen bij Grave en Nijmegen te veroveren.

Soldaat 1 Mike Kight met een nichtje
tijdens de Tweede Wereldoorlog

Huzarenstukje
Op 17 september landden de para’s van ‘1-504 PIR’ bij Groesbeek. Drie dagen later nam soldaat Mike Kight deel aan een van de huzarenstukjes tijdens Operatie Market Garden. De twee bruggen bij Nijmegen moesten veroverd worden, maar de Britse en Amerikaanse troepen stuitten op heftige weerstand van de Duitsers op de noordelijke oever van de Waal. De Amerikanen staken vervolgens ten westen van de bruggen met gammele Britse vouwboten van canvas de Waal over. Tijdens daglicht, en onder moordend vuur van de Duitsers. Sommigen moesten bij gebrek aan peddels hun geweerkolf gebruiken om te peddelen.  Deze oversteek van de Waal is ook een van de meest bekende scènes uit de speelfilm ‘A Bridge Too Far’ – een Brug te ver. En ondanks zware verliezen (47 doden en vele tientallen gewonden) lukte de aanval. De Duitsers werden verdreven van de noordoever, waarna Britse tanks en andere eenheden over de verkeersbrug noordwaarts konden oprukken. Ze kwamen echter te laat bij Arnhem aan om het mislukken van de operatie nog te kunnen voorkomen.

Vermist
Bij het oversteken van de Waal moet soldaat Mike Kight dus een geluksengeltje op zijn schouder hebben gehad. Zijn eenheid werd na het vrijmaken van de verkeersbrug weer teruggetrokken naar de landingszone bij Groesbeek. Maar daar kregen de parachutisten te maken met felle tegenaanvallen van Duitse eenheden.  Bij een van die aanvallen, met tanks, liet het geluk Mike Kight in de steek. Zijn eenheid werd onder de voet gelopen. Slechts één man overleefde. Het laatste wat hij van soldaat Mike had gezien was hoe deze, zwaar gewond, bleef vuren met zijn mitrailleur. Kight werd als vermist opgegeven en zou tientallen jaren spoorloos blijven.

Mitrailleurschutter van 1-504 PIR
in actie bij Nijmegen

Pijnlijk
In White Salmon, Washington, bleef zijn moeder tevergeefs wachten op de thuiskomst van Mike. “Toch verloor ze nooit de hoop, ze dacht altijd dat hij toch boven water zou komen”, vertelt nicht Sharon in Margraten. “Mijn oma had altijd een Amerikaans vlaggetje in het raamkozijn staan als symbool van die hoop.” Over Oom Mike werd verder niet veel gepraat – het was volgens Sharon te pijnlijk. De vermissing van Mike omschrijft ze als “een gapend gat in de familie.”

Groesbeek
In de zomer van 2011 zijn drie Nederlanders in de buurt van Groesbeek bezig met hun favoriete hobby: het met metaaldetectoren afspeuren van het voormalige strijdtoneel rond Nijmegen op eventuele restanten. Paul Geutjes, Rick Hermsen en Mario Wijnhoven werken deze keer op een akker langs Wylerbaan. De metaaldetector begint te piepen. Ze vinden een hoop lege hulzen. En dan een menselijk bot. En nog een. Ze bellen meteen het het ministerie van Defensie. Dat begint met een onderzoek op de akker.

Het veldgraf aan de Wylerbaan

Identificatie
De Bergings- en Identificatiedienst van de Koninklijke Landmacht (BIDKL) vindt er twee stoffelijke overschotten. Het ene is vermoedelijk als gevolg van de explosie van een tankgranaat zwaar beschadigd. Het andere is redelijk intact. En aan de hand van zijn 'dog tags' (identificatieplaatje) en een aangetroffen portefeuille is de uiteindelijke identificatie door de Amerikaanse oorlogsgravendienst in Hawaï eenvoudig: in de akker lag Mike Kight, in wat in 1944 zijn schuttersputje was. De familie in de VS werd gebeld en ook Sharon Kight Dolan, die met haar man Mike Dolan in Brussel woont, kreeg een telefoontje.

Gerald Kight

Doodgevochten
Volgens Mario Wijnhoven wijst alles er op dat Mike Kight zich letterlijk heeft doodgevochten. “Er zijn in het graf alleen lege hulzen, geen scherpe patronen gevonden”, zegt Mario. De .30 mitrailleur die Mike bediende is niet teruggevonden, die is destijds mogelijk door de Duitsers meegenomen.  Het tweede stoffelijk overschot op de akker is wellicht dat van de lader van de mitrailleur. Volgens Mario is er goede kans dat ook deze vermiste Amerikaanse militair alsnog wordt geïdentificeerd.

Bijgezet
Sharon Kight Dolan en haar man hebben intussen een intensief contact opgebouwd met de drie Nederlanders. Ze hadden met hen al de akker in Groesbeek bezocht en een flink dossier opgebouwd van alle vondsten die in het veldgraf zijn gedaan. Met de ceremonie in Margraten kwam er zondag in zekere zin een  afsluiting van het dossier van Oom Mike. Eerder deze maand, op 19 mei, werd de as van Mike in White Salmon bijgezet bij het graf van zijn moeder. Een plechtigheid met volledige militaire ceremonie. Zie daarvoor dit artikel in ‘The Oregonian’. Binnenkort zal er op de Wall of the Missing een rozet worden geplaatst naast de naam van Mike Kight, ten teken van het feit dat hij is geïdentificeerd. Daarmee is dan zijn dossier formeel gesloten.

Wall of the Missing, Margraten. V.l.n.r.: Mike Dolan, Paul Geutjes,
Mario Wijnhoven, Rick Hermsen, Sharon Kight Dolan

Intussen worden in Groesbeek en omgeving nog zo’n veertig Amerikaanse militairen vermist.

De 82ste Airborne Divisie werd in oktober 1945 collectief onderscheiden met de Militaire Willems-Orde: de hoogste Nederlandse onderscheiding voor betoonde moed in oorlogstijd. De onderscheiding werd in ontvangst genomen door de legendarische James Magellas. Die nam als 2e luitenant van 1-504 PIR ook deel aan de 'Waal Crossing'. Tot 2006 zou de 82ste luchtlandingsdivisie de enige buitenlandse militaire eenheid zijn waaraan de Militaire Willems-Orde collectief was toegekend.

Militaire Willems-Orde

(Defensie Weblog, 28 mei 2012)

Audio: Interview with Mrs. Sharon Kight Dolan
Audio: Interview met Mario Wijnhoven

Elf jonge Nederlanders worden opgeleid tot 'paratroopers'

1944

Op de Ginkelse Heide in Ede springen op 17 september 1944 duizenden parachutisten naar beneden. Jonge Britse mannen die Nederland komen bevrijden worden opgewacht door een Duits tankbataljon. De hei verandert in een tapijt van bloed, een slag die zijn weerga niet kent.

In De Slag om Arnhem krijgen elf jonge Nederlanders anno nu de unieke kans om de geschiedenis te herbeleven. De rekruten werken en leven zoals de soldaten dat ruim zestig jaar geleden ook deden. In precies dezelfde omstandigheden worden ze opgeleid tot parachutist. Grenzen worden opgezocht en verlegd. Met als einddoel dezelfde duizelingwekkende sprong boven de Ginkelse Heide. De Slag om Arnhem is op donderdag 3 mei om 21:00 uur te zien bij BNN op 3.

De vier meiden en zeven jongens stappen in de voetsporen van de jonge parachutisten uit de Tweede Wereldoorlog. In tien zware dagen worden ze opgeleid tot paratroopers. Ruben (20): ‘Naast adrenaline, emoties en uitputting heeft de deelname aan het programma ook een diep respect bij mij teweeg gebracht voor de mensen die destijds voor onze vrijheid hebben gevochten.’ Feike (19): ‘Deze ervaring was heel zwaar, maar het resultaat laat zien dat het zeker de moeite waard was’.

De Slag om Arnhem is een productie van Eyeworks in opdracht van BNN en in samenwerking met de 11 Luchtmobiele Brigade van de Koninklijke Landmacht en Paragroup Holland. Check alvast de trailer op slagomarnhem.bnn.nl en houd Facebook in de gaten voor meer informatie over de Tweede Wereld Oorlog en De Slag om Arnhem.

(BNN, 4 april 2012)

Opmaat naar 4 en 5 mei

door Marcel Decraene

‘It’s a long way to Tipperary.’ Poserend voor de vele camera’s zetten Britse en Nederlandse veteranen uit de Tweede Wereldoorlog spontaan dit bekende soldatenlied in. Het Koninklijk Tehuis voor Oud-militairen en Museum Bronbeek in Arnhem was deze week het schilderachtige decor voor zeer verschillende uniformen. Het is een voorproefje voor 4 en 5 mei.

Veteranen (foto Wereldomroep/Rick Kingma)

Vooral de scharlaken jassen van twee oudere Engelse commando’s vallen op. Het zijn bewoners van het Royal Hospital Chelsea, een verzorgingshuis voor gepensioneerde militairen en daarmee de Britse evenknie van Bronbeek. Deze Chelsea pensioners gaan gebroederlijk op de foto met hun Nederlandse collega’s.

80 taxi's
De mannen lopen alvast warm voor Dodenherdenking en Bevrijdingsdag. Dan zullen 160 Britse WOII-veteranen deelnemen aan de herdenkingen en festiviteiten in Nederland. De oud-militairen zullen worden vervoerd in tachtig originele Londense taxi’s, die op 3 mei vanuit Engeland in Hoek van Holland arriveren.

Dickie Hudd, voorzitter van de 'London Taxi Benevolent Association for War Disabled', legt uit: ‘Na de Tweede Wereldoorlog waren talloze oud-militairen op zoek naar werk. Velen werden taxichauffeur in Londen. Om collega’s mee te nemen op trips naar het voormalige front is onze vereniging opgericht.’

Collecteren
Reg Hay, begin jaren ’50 werkzaam bij de Royal Air Force, gaat verder: ‘Het kost onze vereniging zo’n 100.000 pond om 160 man en de taxi’s in mei naar Nederland te krijgen. Dat geld hebben de veteranen zelf op straat bij elkaar gecollecteerd. Het zijn mannen van 85, 90 jaar oud. Als ze staan te collecteren wil iedereen met ze praten over de oorlogsjaren.’

Tijdens de fotosessie en de interviews met de veteranen staan twee jongere militairen van het Regiment Van Heutsz strak in het gelid. Het regiment is de opvolger van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) en de mannen dragen daarom de kenmerkende KNIL-hoed, een karabijn en een klewang (soort zwaard).

Vrijheid
‘Het is belangrijk om de herinnering aan de oorlog en deze mannen levend te houden,’ zegt Frans Ammerlaan van de Market Garden Foundation, de stichting die de festiviteiten samen met de Londense taxivereniging organiseert. ‘Ik zie tegenwoordig zoveel kinderen met hun gsm op straat lopen…Die hebben vaak geen idee hoe ze die vrijheid hebben gekregen.’

Frans Ammerlaan benadrukt dat het bij de festiviteiten niet specifiek gaat om de Slag bij Arnhem. De Britse militairen zullen deelnemen aan nationale herdenkingen. Ammerlaan regelde zelfs speciale toestemming voor de Britten om deel te mogen nemen aan de Bevrijdingsparade in Wageningen.

Britse humor
Wie wél deelnam aan Operation Market Garden is sergeant Jack Bruce (92). Deze veteraan landde op D-Day in Normandië. In 1944 werd hij tijdens de Slag om Arnhem door de Duitsers gevangengenomen bij Wageningen, nadat zijn zweefvliegtuig was gecrashed. ‘Het laatste jaar van de oorlog zaten we in een Stalag in het oosten van Duitsland. Dat was niet zo prettig,’ zegt Bruce met typisch Brits gevoel voor understatement. Hij werd uiteindelijk bevrijd door de Russen.

De nog steeds krasse Jack Bruce ziet uit naar Bevrijdingsfestiviteiten in mei. Fotograaf Rick Kingma geeft blijk van zijn bewondering voor de veteraan: ‘Sir, I thank you for what you did. You’ve got my deepest respect.’ Sergeant Bruce reageert zoals alleen Britten dat kunnen. Met een twinkeling in zijn ogen: ‘O, respect you say…can you put that down in writing?’

(Wereldomroep, 28 maart 2012)