Luitenant-generaal Verkerk nieuwe Commandant Zeestrijdkrachten

LGEN Rob Verkerk

Luitenant-generaal der mariniers Rob Verkerk is de nieuwe Commandant Zeestrijdkrachten en Admiraal Benelux. Hij volgde vandaag viceadmiraal Matthieu Borsboom op, die uit handen van de minister van Defensie de onderscheiding kreeg van Officier in de Orde van Oranje-Nassau met de Zwaarden.

De ceremoniële commando-overdracht vond plaats op marinebasis Den Helder, tegen het decor van 9 Nederlandse marineschepen, 2 landingsvaartuigen, het Belgische schip BNS Narcis en een kustwachtschip. Op de kade stonden 670 Nederlandse, Curaçaose, Arubaanse en Belgische militairen aangetreden. In de lucht verzorgden diverse oude en nieuwe maritieme luchtvaartuigen een fly by. De Marinierskapel der Koninklijke Marine en de Tamboers en Pijpers zetten het geheel luister bij. De minister van Defensie, de Commandant der Strijdkrachten en tal van hoge gasten uit binnen- en buitenland woonden de ceremonie bij.

Grote waarde
“Een Vlootvoogd in hart en nieren”, sprak de minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert lovend over de scheidend commandant. “U trad op waar dat moest en als het maar even kon, legde u een arm om de schouder van wie dat nodig had. Uw inzet is van grote waarde geweest. En meer dan dat.”

Waar maken
Viceadmiraal Borsboom was bijna 5 jaar Commandant Zeestrijdkrachten. Hij stond aan het roer tijdens ingrijpende reorganisatieprocessen bij de marine door bezuinigingen op Defensie. Borsboom bracht dit in zijn afscheidsrede ter sprake in de symboliek van het trotseren van zware orkanen, maar sloot hierover wel positief af. “Voor het eerst in 24 jaar komt er geld bij voor Defensie. Het is nu aan mijn opvolger om de structurele lijn naar boven te realiseren.”

Flexibiliteit
Borsboom stond ook stil bij de geleverde prestaties van het marinepersoneel en deed dat in de vorm van een imposante opsomming van wapenfeiten. “U heeft zich over de hele wereld ingezet voor de vrede en veiligheid van uw medemens en dat vereiste flexibiliteit. Ik heb genoten van uw toewijding en heb respect voor uw inzet. Ik ga u allen zeer missen.” Vanaf oktober is viceadmiraal Borsboom de nieuwe directeur van de Defensie Materieel Organisatie.

Rust in de tent
Luitenant-generaal der mariniers Rob Verkerk vervulde diverse operationele en staffuncties binnen Defensie en is sinds 2012 plaatsvervangend commandant. Hiervoor was hij directeur Operaties van de marine en tevens commandant van het Korps Mariniers. “Na jaren van bezuiniging streef ik naar rust in de tent”, opende Verkerk zijn toespraak als kersverse commandant. “Geen bestuurlijke veranderingen als dat niet nodig is, maar focus op onze kerntaken.”

Meer nodig
Ook wil Verkerk werken aan meer vertrouwen en streven naar een open cultuur. Verder wil hij zich inzetten voor meer (internationale) samenwerking, bijvoorbeeld met het Duitse Sea Bataillon, en meer geld voor Defensie. “Ik ben blij met de recente kentering in het denken over het belang van Defensie. Maar er is meer nodig om bij acute crises snel naar een hoger geweldsniveau te kunnen opschalen.”

Schout-bij-nacht Ben Bekkering volgt Verkerk op als plaatsvervangend Commandant Zeestrijdkrachten.

(ministerie van Defensie, 26 september 2014)

Bezuinigingen bij de marine: ‘Op koers in zware storm’

Door Arie Booy

DEN HELDER- “Ik ben trots op onze mensen van de Koninklijke Marine. Het is geweldig hoe gemotiveerd ze blijven werken terwijl we midden in de meest ingrijpende reorganisatie ooit zitten.” Vice-admiraal Matthieu Borsboom zegt het met nadruk en herhaalt het nog een keer aan het eind van het gesprek.

VADM Borsboom

De Commandant  Zeestrijdkrachten verheelt niet dat de bezuinigingsoperatie die anderhalf jaar geleden  verordonneerd werd, de zwaarste opgave is waar de organisatie onder zijn leiding zich voor geplaatst ziet. Borsboom: "We hebben veel taken op ons bordje. Ik kan de schepen waar een beroep op wordt gedaan niet aanslepen en ondertussen bereiden we ons voor op een heftige sanering van het personeelsbestand. Het is een ingewikkelde klus. We moeten afscheid nemen van veel trouwe werknemers. Dat is heel lastig en pijnlijk, maar ga er van uit dat we er alles aan doen om mensen te helpen een andere baan  van een te vinden. Daarvoor spreken we ons hele netwerk aan en doen we een beroep op de maritieme industrie”.

De admiraal moet het marineaandeel in de bezuiniging op Defensie verwezenlijken: “Gelukkig hebben we goede contacten met de medezeggenschap omdat de relatie met hen al goed was voor deze bezuiniging in april 2011 werd aangekondigd”.

Denkkracht
“We zijn lean and mean. Des te moeilijker is het om dan nog eens een derde van de staf  en de operationele eenheden in te moeten leveren. We hebben er echter voor gekozen om alle denkkracht die we bij de Koninklijke Marine hebben te mobiliseren. Werkgroepen die onderdelen van de reorganisatie hebben voorbereid, bestonden uit alle geledingen van de organisatie. Burgers, onderofficieren en officieren. Dat vergroot het draagvlak en probleemoplossend vermogen”.

Aan de andere kant: “Veel mensen zijn niet direct betrokken bij het proces, maar wel in afwachting. Ondertussen moeten zij wel aan de slag om het operationele product van de marine te leveren. Het is relevant werk. In piratengebied, Afghanistan, in de West, als beveiligers aan boord van koopvaardijschepen, tijdens intensieve oefeningen of op de werf. Wat mij in deze periode opvalt, is dat de motivatie van onze mensen zo hoog blijft. Ik had ontmoetingen met een aantal collega’s die een brief kregen waarin gemeld werd dat ze tot een knelpuntcategorie behoren. Er zijn teveel mensen met hun rang. In de brief werd ze aangeraden om uit te zien naar een andere betrekking. Dat is niet niks als zoiets je wordt voorgehouden.”

“Er zijn bijna 1500 van die brieven verstuurd. Slechts enkele tientallen mensen gaven aan de dienst uit te willen en deden een beroep op de toegezegde hulp. Tijdens die lunches vroeg ik naar de beweegredenen om bij de marine te willen blijven. Het antwoord kwam er op neer dat ze het te goed naar hun zin hebben om zelf zo’n stap te zetten. Men neemt liever het risico te moeten solliciteren op een functie of –in het ergste geval – met lege handen te komen staan. Dat zegt heel wat hoe mensen dit proces beleven”, vindt Borsboom. “Het vervult me met trots dat zij hun rug recht houden en ervoor blijven gaan.”

Aanzeggen
Het afgelopen jaar is het materiële deel van de reorganisatie uitgevoerd. “Dat is het eenvoudigste deel. Je zet een knop om en de schepen worden uit dienst gesteld. Ons bevoorradingsschip Zuiderkruis wacht al een jaar op een koper. Maar nu breekt het moeilijke deel aan. We moeten officieel gaan aanzeggen dat er voor mensen geen plaats meer is aan boord. Ik verwacht dat we in het tweede kwartaal van 2013 de organisatie naar het nieuwe model omklappen. Dan staan mensen daadwerkelijk langs de kant. Daar moeten we ontzettend zorgvuldig mee omgaan. Ik sta er op dat er voldoende begeleiding is voor hen die buiten de Koninklijke Marine verder moeten met hun leven. Het gaat meestal om mensen met een gezin. Die verantwoordelijkheid is niet gering.”

Ook in de eigen bestuurlijke kring hakken de maatregelen er flink in vertelt Borsboom: “We hebben er voor gekozen de trap van boven af schoon te vegen. Van de zeven vlagofficieren die ik nu om me heen heb, gaan er drie de dienst uit. Het wordt stiller in de Admiraliteitsraad. Door het werk anders te organiseren, zullen we daar het hoofd aan bieden.” Voorbeelden? “Onze commandeur bij de Defensie Academie wordt niet opgevolgd. Het Marinebedrijf moet het zonder commandeur doen. Voorheen was het binnen de marine: welke kant gaat mijn loopbaan op? Nu is het meer: houd ik mijn baan nog wel? Dat geldt van hoog tot laag.”

De admiraal gebuikt graag de analogie van het koers houden: “We zitten in een heel zware storm. Het schip wordt heen en weer geslingerd door de elementen. Dan moet je het hoofd koel houden en samen de reis tot een goed einde zien te brengen. Voor die opgave zijn we gesteld en het is mijn taak als commandant het doel van de missie voor ogen te houden. Ik doe een beroep op ieders inzet om het schip weer in veilige haven te brengen.”

(Noordhollands Dagblad, zaterdag 3 november 2012)