De NH-90 kan niet tegen zeelucht en zout water

(Uit Kamerbrief over de NH-90 helikopter)

NH-90 (foto: Defensie)

II. Corrosie en slijtage

Het probleem
Het afgelopen jaar heeft Defensie voor de eerste keer een NH-90 succesvol operationeel ingezet tijdens de anti-piraterijmissie voor de kust van Somalië. Na terugkeer van de helikopter is een periodieke inspectie uitgevoerd, waarbij bovenmatige corrosie en slijtage zijn aangetroffen. Bij de helikopter die eind vorig jaar is ingezet aan boord van Zr.Ms. Amsterdam in het Caribisch gebied, zijn vergelijkbare constateringen gedaan. De corrosie en slijtage die zijn aangetroffen, zijn groter dan op grond van de ouderdom van de helikopter, het aantal vlieguren en ervaringen met andere maritieme helikoptertypen zou mogen worden verwacht.

Genomen stappen tot nu toe
Vanwege het specialistische karakter van de problematiek heeft Defensie het Nationaal Lucht- en Ruimtevaart Laboratorium (NLR) om hulp gevraagd bij het  onderzoeken van de problematiek en het in kaart brengen van de gevolgen. Vooralsnog lijkt zowel het corrosieprobleem als de bovenmatige slijtage vooral te worden veroorzaakt door ontwerpfouten, assemblagefouten en incomplete  onderhoudsinstructies. Het is dan ook waarschijnlijk dat zich soortgelijke problemen zullen voordoen bij andere NH-90 helikopters die aan boord van schepen worden ingezet.

Defensie heeft al intensief contact met de fabrikant (NHI) om oplossingsrichtingen te bekijken. NHI heeft de problemen erkend en te kennen gegeven volop bezig te zijn met het bedenken van oplossingen. NHI verwacht de eerste resultaten daarvan eind maart beschikbaar te hebben. Dat zal gaan om technische verbeteringen en een corrosiepreventieprogramma. Overige voorstellen voor oplossingen zullen naar verwachting later dit jaar volgen. De fabrikant is gemeld dat een verbeterd ontwerp wordt verwacht voor de onderdelen die bovenmatige slijtage vertonen. De problemen moeten immers structureel kunnen worden opgelost. Defensie onderzoekt ook of en op welke wijze de geconstateerde ontwerp- en fabricagefouten op de fabrikant kunnen worden verhaald.

Defensie heeft de geconstateerde problemen ook kenbaar gemaakt aan het NATO Helicopter Management Agency (Nahema) en de NH-90 partnerlanden. Frankrijk heeft tot nu toe bij twee helikopters corrosie aangetroffen en met dat land zijn inmiddels afspraken gemaakt om de problemen gezamenlijk bij de fabrikant aan de orde te stellen. Italië is pas recent met boordoperaties gestart. Ook met andere landen wordt overlegd over de geconstateerde problemen en de positie ten opzichte van de industrie.
De omvang van het probleem noopt tot een nieuwe analyse van de beschikbaarheid van helikopters. De Commandant der Strijdkrachten heeft daarom een werkgroep ingesteld om de gevolgen voor Defensie en het opereren van de krijgsmacht in kaart te brengen. Daarbij wordt gekeken naar:
• De gevolgen voor het introductieschema van de NH-90;
• De gevolgen voor de beschikbaarheid van de NH-90 voor operationele inzet;
• De gevolgen voor gereedstelling en opleiding & training;
• Alternatieven om de helikoptercapaciteit zoveel mogelijk te handhaven;
• De gevolgen van het toegenomen onderhoud aan de helikopters;
• De financiële gevolgen;
• De juridische gevolgen, onder meer met betrekking tot de financiële verantwoordelijkheid, worden bekeken in overleg met de Directie Juridische Zaken, de Defensie Materieel Organisatie en de Hoofddirectie Financiën en Control.

De geschetste problematiek heeft geen operationele consequenties voor de voorgenomen inzet in 2014. Eventuele (operationele) consequenties daarna volgen uit het lopende onderzoek van de Commandant der Strijdkrachten.

Vervolg en tijdschema
De komende twee maanden zullen nodig zijn voor het onderzoek van het NLR en het opmaken van het schadebeeld samen met andere landen. Ook het onderzoek van de Commandant der Strijdkrachten zal naar verwachting één tot twee maanden in beslag nemen. Ik verwacht eind april meer zicht te hebben op de aard en omvang van het probleem. Daarna zal ik u nader informeren.

Tot slot
Graag nodig ik de leden van de vaste commissie voor Defensie uit voor een bezoek aan het Defensie Helikopter Commando, om zelf van gedachten te wisselen met bemanningsleden en onderhoudspersoneel.

DE MINISTER VAN DEFENSIE

J.A. Hennis-Plasschaert

(Tweede Kamer, 11 maart 2014)

NH90-boordhelikopter maakt missiedebuut bij Somalië

De nieuwste helikopter van de luchtmacht, de NH90, is aan boord van Hr. Ms. De Ruyter op weg naar Somalië. Het is de eerste buitenlandmissie voor de maritieme boordhelikopter. Hoewel hij in de huidige configuratie nog niet alle missietaken kan uitvoeren, levert de NH90 een belangrijke bijdrage aan de EU-antipiraterijmissie Atalanta.

NH90. Foto: Defensie

De boordhelikopter wordt voornamelijk ingezet voor inlichtingen-, patrouille- en verkenningsvluchten en fungeert daarmee als de ‘oren en ogen’ van het fregat. Met geavanceerde waarnemingsapparatuur zoals een warmtebeeld-infraroodcamera, radar en peilapparatuur kan ingewonnen informatie via een datalinkverbinding snel en automatisch worden doorgegeven.

De helikoptercrew bestaat uit een vlieger, een coördinator voor de tactische uitvoering van de missie en een operator die de sensoren bedient, waarnemingen analyseert en indien noodzakelijk de boordwapens inzet. Voor de helikopteroperaties vanaf de De Ruyter zijn in totaal 13 militairen aan boord.

Partnerlanden
Omdat de Nederlandse inzet van de NH90 ook de eerste internationale inzet van het nieuwe helikoptertype is, worden de partnerlanden op de hoogte gehouden van de resultaten en ervaringen. De NH90 (NATO Helicopter 90) is namelijk het resultaat van jarenlange samenwerking binnen de 4 NAVO-landen Italië, Frankrijk, Duitsland en Nederland en hun nationale vliegtuigfabrikanten.

Aanschaf NH90’s
Nederland heeft 20 NH90’s gekocht. Daarvan zijn er 12 specifiek voor maritieme operaties en 8 voor tactisch transport vanaf zee en boven land. De NH90 wordt ook ingezet voor de search and rescue-taak in Nederland. Uiteindelijk neemt hij alle taken over van zowel de AB-412-helikopters op Vliegbasis Leeuwarden als van de inmiddels uitgefaseerde Lynx-helikopters in Den Helder.

De helikopter die in februari als 8e wordt geleverd heeft als eerste de zogenoemde Full Operational Capable-configuratie. De eerste NH90’s zijn, na een evaluatieperiode, in de 2e helft van 2013 volledig operationeel inzetbaar.

(ministerie van Defensie, 21 januari 2013)

Maritieme helikopter Lynx zwaait af (+ video)

Defensie heeft vandaag in Den Helder afscheid genomen van de Lynx. Na bijna 36 dienstjaren is de maritieme helikopter uit dienst gesteld op Maritiem Vliegkamp De Kooy. De NH90 neemt de maritieme, transport- en zogeheten search and rescue (SAR)-taken op termijn over.

Met een fly-by van alle helikoptertypen van het Defensie Helikopter Commando brachten de luchtmacht en de marine een laatste groet aan de Lynx.

Reddingsacties
Het toestel kwam in 1976 in dienst bij de Koninklijke Marine en is sindsdien voor vele taken ingezet, in binnen- en buitenland. Zo voerde het transportvluchten, opsporingstaken, reddingsacties en medische evacuaties uit. Met de SAR-inzetten vervoerde de Lynx 1.332 mensen.

Antipiraterij
Door als boordhelikopter verkenningsvluchten uit te voeren, vergrootte de Lynx het operatiegebied van een schip of vlootverband aanzienlijk. In de West voerde de helikopter vele antidrugsoperaties uit. In de antipiraterijmissie bij Somalië was de Lynx een belangrijk instrument en fungeerde als ogen van de vloot. Bij de bevrijding van het gekaapte Duitse koopvaardijschip Taipan (2010) vervulde de helikopter een cruciale rol door mariniers aan boord te zetten.

Crashes
Van de 24 toestellen gingen er 3 verloren; bij 2 crashes op zee kwamen 1 burger en 3 bemanningsleden om en op de thuisbasis in Den Helder brandde 1 helikopter uit. Een vierde toestel strandde in 2011 bij een evacuatieactie op het strand in Libië, waarbij de bemanning en evacués 2 weken werden vastgehouden.

Van de overtollige Lynxen blijven enkele helikopters bespaard voor het historisch cultureel erfgoed of als oefenproject voor Defensietechneuten in opleiding. De overige helikopters worden in eerste instantie, mogelijk in onderdelen, verkocht. Wat uiteindelijk niet verkoopbaar blijkt, wordt verschroot.

Taken overnemen
De 20 NH90’s die de Lynx-taken gefaseerd overnemen, zijn naar verwachting in 2015 volledig operationeel. Momenteel vinden operationele testen, opleidingen en evaluaties met de nieuwe helikopter plaats. Tot die tijd neemt de AB-412 de SAR-taken bij dag over. De taak van boordhelikopter wordt in de antipiraterijmissie momenteel waargenomen door de Cougar en in de antidrugsoperatie door een Belgische Alouette.

(ministerie van Defensie, 11 september 2012)

Operationeel afscheid van de Lynx

Schaduw Lynx op Hr. Ms. Evertsen (foto: Marine)

Het fregat Hr. Ms. Evertsen heeft zaterdag het stokje als vlaggenschip van de NAVO-operatie 'Ocean Shield' overgedragen aan het amfibisch transportschip Hr. Ms. Rotterdam. Via de Rode Zee en het Suez-kanaal koerst de Evertsen nu op de thuishaven Den Helder aan.

Het vertrek van de Evertsen uit het 'piratengebied' rond Somalië betekent ook dat het operationele doek valt voor de Lynx boordhelikopter - het was de laatste 'ernstmissie' van een Lynx. Dit type helikopter vliegt sinds 1977 bij de marine.

Lynx op Hr. Ms. Evertsen (foto Hans de Vreij)

Als opvolger van de Lynx is de NH90 aangekocht. De Rotterdam voert overigens zijn missie uit met twee Cougars, toestellen van het Defensie Helikopter Commando die voor gebruik op zee zijn aangepast. Op 6 september wordt met een reünie op vliegveld De Kooy bij Den Helder afscheid genomen van de Lynx.