Defensie kiest 'Reaper' als onbemand vliegtuig

Defensie verzamelt vanaf eind 2016 vanuit de lucht informatie met de MQ-9 Reaper. Dat heeft minister Jeanine Hennis-Plasschaert vandaag in een brief aan de Tweede Kamer geschreven.

De Reaper is een onbemand vliegtuig dat 24 uur per dag, vrijwel overal ter wereld, kan worden ingezet. Slechts een deel van het personeel hoeft in een inzetgebied aanwezig te zijn. Defensie koopt het onbemande vliegtuig van de plank. Eind 2017 is het systeem volledig bij de krijgsmacht ingestroomd.

MQ-9 Reaper (foto: Defensie(

Informatie verzamelen
Nederland heeft al de beschikking over kleinere onbemande systemen, zoals de Raven en de ScanEagle. In 2011 kondigde Defensie aan ook een Medium Altitude Long Endurance Unmanned Aerial Vehicle (MALE UAV) te willen kopen. De aanschaf van een systeem met 4 MALE-UAV toestellen en een daarbij behorende grondstation maakt deel uit van de strategische keuzes die de minister heeft gemaakt in de nota ‘In het belang van Nederland’.

Defensie zet de onbewapende Reaper in voor het verzamelen van informatie in uitzendgebieden. Commandanten kunnen met deze informatie operaties plannen en bijsturen. In eigen land gebruikt Defensie de onbemande systemen voor ondersteuning van de civiele autoriteiten, zoals hulp bij rampen of het opsporen van drugskwekerijen.

Samenwerking
De Reaper was het enige UAV-systeem dat aan de eisen van Defensie voldeed, zoals de duur van de vluchten van het toestel, de vliegsnelheid en de nauwkeurigheid waarmee het systeem waarneemt. Daarnaast moet de verzamelde informatie ononderbroken en vrijwel onmiddellijk (near real time) naar het grondstation kunnen worden gestuurd.

De komende jaren blijkt of er mogelijkheden bestaan voor samenwerking met industrie en kennisinstituten en op internationaal niveau op het gebied van opleiding, training, onderhoud en logistiek van onbemande systemen. In internationaal verband is hiervoor afgelopen dinsdag een startschot gegeven tijdens een bijeenkomst van ministers van Defensie van het Europese Defensie Agentschap (EDA). 7 lidstaten, waaronder Nederland, ondertekenden een Letter of Intent voor het uitwisselen van informatie en het in kaart brengen van de mogelijkheden voor samenwerking bij het gebruik van onbemande systemen.

Kamerbrief voorstudie project MALE UAV

(ministerie van Defensie, 21 november 2013)

Minister Hillen: bewapening aan te schaffen drone 'niet aan de orde'

Hierbij ontvangt u de antwoorden op de vragen van het lid Jasper van Dijk (SP) aan de minister van Defensie over onbemande vliegtuigen (drones). De vragen zijn ingezonden 2 april 2012 met kenmerk 2012Z06721


DE MINISTER VAN DEFENSIE
drs. J.S.J. Hillen

Antwoorden op de vragen van het lid Jasper van Dijk (SP) aan de minister van Defensie over onbemande vliegtuigen (drones) (ingezonden 2 april 2012 met kenmerk 2012Z06721).
1
Heeft u kennisgenomen van de uitzending over “drones” (onbemande vliegtuigen) van KRO Reporter International? 1)
Ja.

2
Heeft het Amerikaanse bedrijf General Atomics zich aangemeld bij de regering om mee te dingen naar de order voor vier UAV’s (unmanned aerial vehicle)? Zo ja, is er sprake van afspraken voor het inschakelen van de Nederlandse industrie?
3
Hebben andere bedrijven zich aangemeld om mee te dingen naar de order? Zo ja, welke en onder welke voorwaarden?
4
Klopt de bewering dat al een besluit is genomen om de Amerikaanse Reaper van General Atomics aan te schaffen? Zo ja, worden hiermee de Europese aanbestedingsregels genegeerd?
5
Deelt u de mening dat een ingebouwd preferentie voor de Reaper een open competitie onmogelijk maakt?

Momenteel is de keuze voor een product, bijvoorbeeld de Reaper, nog niet gemaakt. Evenmin zijn er afspraken gemaakt met de Nederlandse defensiegerelateerde industrie, General Atomics of andere bedrijven. Met de brief van 14 december 2011 (Kamerstuk 30806, nr. 10 ) is de Kamer geïnformeerd over de behoeftestellingsfase van het project Medium Altitude Long Endurance Unmanned Aerial Vehicle (MALE UAV). In deze brief is de Kamer gemeld dat in de voorstudiefase (B-fase) van het project in overeenstemming met het Defensie Materieel Proces (DMP) een openbare marktverkenning wordt uitgevoerd. De keuze voor een product en een leverancier wordt gemaakt in de verwervingsvoorbereidingsfase (D-fase). Over de resultaten van de verschillende fasen van het DMP, waaronder de verwervingsstrategie, zal ik de Tweede Kamer informeren.

6
Wordt in de Request for Information de mogelijkheid opengehouden om de drones te bewapenen? Wordt overwogen om op den duur bewapende drones in te zetten voor ‘targeted killing’, zoals de Amerikaanse regering doet en waarbij veel burgerdoden vallen? Zo ja, wat zijn de volkenrechtelijke gevolgen van deze inzet? 2)
8
Bent u bereid om de Kamer tijdig in te lichten over plannen om de drones te bewapenen?

Met de brief van 14 december jl. heb ik de Kamer gemeld dat de behoefte van Defensie betrekking heeft op een MALE UAV voor waarneming en inlichtingenvergaring (surveillance and reconnaissance). Bewapening is niet aan de orde.

7
Hoe oordeelt u over de in de uitzending geuite bezwaren tegen drones? Erkent u dat een steeds grotere inzet van robots en drones tot nieuwe (morele) bezwaren leidt, vanwege het afstandelijke karakter van deze wapens? Kunt u uw antwoord toelichten?

De inzet van onbemande en geautomatiseerde systemen is onderworpen aan dezelfde regels als de inzet van andere wapens en wapenplatforms. Dit betreft onder andere regels van het humanitair oorlogsrecht, bijvoorbeeld het beginsel dat onderscheid moet worden gemaakt tussen militaire doelen en burgerobjecten en het proportionaliteitsbeginsel.

Mijn opvatting over het project MALE UAV, een intensivering uit de beleidsbrief ‘Defensie na de kredietcrisis’ van 8 april 2011 (Kamerstuk 32 733, nr. 1), is niet veranderd. Defensie verwerft de MALE UAV omwille van de verbetering van de operationele inzetbaarheid van de krijgsmacht en de versterking van de inlichtingenketen. Hierbij staan gevalideerde inlichtingen, een effectieve inzet, veiligheid en zelfbescherming centraal. De MALE UAV kan 24 uur per dag overal ter wereld worden ingezet, voor uiteenlopende missies. Hierbij is ook te denken aan humanitaire hulpverlening bij rampen, het in kaart brengen van vluchtelingenstromen, terrorismebestrijding en antipiraterij (brief van 14 december 2011).

1) Uitzending KRO reporter vrijdag 30 maart 2012
2) Our immoral drone war Mar 16, 2012 By Umar Farooq
http://www.salon.com/2012/03/16/americas_immoral_drone_war/

(ministerie van Defensie, 1 mei 2012)